1
00:00:00,100 --> 00:00:02,300
U luistert naar "The Podcast 
Factory Org".

2
00:00:02,340 --> 00:00:05,040
Welkom bij een nieuwe aflevering 
van "6 Minutes pour comprendre" met

3
00:00:05,040 --> 00:00:07,646
Pierre Léonard, die ik met veel 
enthousiasme en een grote glimlach

4
00:00:07,646 --> 00:00:09,180
weer tref, een rubriek van 
Midoricast.

5
00:00:09,180 --> 00:00:10,300
Het woord is aan jou, Pierre.

6
00:00:10,300 --> 00:00:11,980
Dag Michel, hallo allemaal.

7
00:00:11,980 --> 00:00:16,698
Dit jaar heeft de mensheid, 
in de relatieve onverschilligheid

8
00:00:16,698 --> 00:00:20,970
van de zomervakantie, 
op 30 juli haar voltallige huidige

9
00:00:20,970 --> 00:00:25,776
ecologische budget opgebruikt, 
vijf maanden voor 31 december.

10
00:00:26,020 --> 00:00:30,895
Sinds die donderdag in juli en tot 
de volgende reset van de

11
00:00:30,895 --> 00:00:35,668
teller in januari leven we op 
krediet van de hulpbronnen

12
00:00:35,668 --> 00:00:39,737
van de aarde. En dat is een krediet 
dat geen enkele bank eeuwig zou

13
00:00:39,737 --> 00:00:40,779
blijven verlengen.

14
00:00:40,780 --> 00:00:43,064
Welkom bij "6 Minutes pour 
comprendre",

15
00:00:43,064 --> 00:00:46,289
en vandaag wilde ik het met jullie 
hebben over de dag van de

16
00:00:46,289 --> 00:00:49,380
overschrijding, "Earth Overshoot 
Day" in het Engels.

17
00:00:49,620 --> 00:00:52,407
Wat die werkelijk meet, 
waarom sommige landen die datum al

18
00:00:52,407 --> 00:00:55,820
in februari bereiken terwijl andere 
hem helemaal niet overschrijden.

19
00:00:56,100 --> 00:00:59,330
En vooral: wat we er concreet mee 
kunnen doen,

20
00:00:59,330 --> 00:01:01,540
zowel in ons bedrijf als thuis.

21
00:01:01,540 --> 00:01:03,700
Het principe is eigenlijk heel 
eenvoudig,

22
00:01:03,700 --> 00:01:04,900
bijna boekhoudkundig.

23
00:01:04,900 --> 00:01:09,305
Elk jaar produceert de aarde een 
bepaalde hoeveelheid

24
00:01:09,305 --> 00:01:12,465
hernieuwbare hulpbronnen: 
hout, vis,

25
00:01:12,465 --> 00:01:17,254
oogsten, en absorbeert ze een 
bepaalde hoeveelheid afval,

26
00:01:17,254 --> 00:01:21,659
met name onze befaamde CO2, 
dankzij bossen en oceanen.

27
00:01:21,700 --> 00:01:26,580
Deze herstelcapaciteit noemen we de 
biocapaciteit.

28
00:01:27,060 --> 00:01:29,406
Ze wordt gemeten in mondiale 
hectares,

29
00:01:29,406 --> 00:01:33,600
een eenheid waarmee landbouwgrond, 
bossen of visgronden op dezelfde

30
00:01:33,600 --> 00:01:35,660
schaal vergeleken kunnen worden.

31
00:01:36,500 --> 00:01:39,237
Daartegenover, op de andere schaal 
van de balans,

32
00:01:39,237 --> 00:01:41,258
staat onze ecologische voetafdruk.

33
00:01:41,500 --> 00:01:44,735
De oppervlakte die theoretisch 
nodig zou zijn om alles te

34
00:01:44,735 --> 00:01:48,172
produceren wat de mensheid 
verbruikt en alles op te nemen wat

35
00:01:48,172 --> 00:01:52,646
zij uitstoot. Earth Overshoot Day 
is dus dat moment in het jaar

36
00:01:52,646 --> 00:01:56,838
waarop deze collectieve menselijke 
voetafdruk de beschikbare

37
00:01:56,838 --> 00:02:00,099
biocapaciteit voor de twaalf 
maanden overtreft.

38
00:02:00,540 --> 00:02:05,107
Berekend door de organisatie Global 
Footprint Network,

39
00:02:05,107 --> 00:02:09,580
valt deze dag sinds de jaren 1970 
van jaar tot jaar steeds

40
00:02:09,580 --> 00:02:12,366
vroeger. Destijds viel hij eind 
december,

41
00:02:12,366 --> 00:02:15,980
tegenwoordig is dat eind juli voor 
België en voor Frankrijk.

42
00:02:16,100 --> 00:02:17,539
En wat betekent dat dus concreet?

43
00:02:17,540 --> 00:02:22,037
We zouden een planeet en bijna twee 
planeten nodig

44
00:02:22,037 --> 00:02:26,749
hebben, 1,73 planeten om 
fatsoenlijk te voorzien in

45
00:02:26,749 --> 00:02:31,674
het verbruik van de hele mensheid, 
dus die 1,73 planeet

46
00:02:31,674 --> 00:02:34,458
is een wereldwijd gemiddelde.

47
00:02:34,460 --> 00:02:36,609
Dus wat doet de dag van de 
overschrijding eigenlijk? Het meet

48
00:02:36,609 --> 00:02:40,045
in werkelijkheid een mondiaal 
onevenwicht tussen vraag en aanbod

49
00:02:40,045 --> 00:02:41,700
van hernieuwbare hulpbronnen.

50
00:02:42,300 --> 00:02:45,120
Er bestaat een fijner, 
aanvullend kader dat de gezondheid

51
00:02:45,120 --> 00:02:48,170
van de planeet meet aan de hand van 
negen specifieke dimensies:

52
00:02:48,170 --> 00:02:50,990
dat zijn de planetaire grenzen 
waarover ik het in een van de

53
00:02:50,990 --> 00:02:53,340
eerste afleveringen van deze 
rubriek heb gehad.

54
00:02:53,580 --> 00:02:56,305
Ik neem ze even snel met u door: 
het klimaat,

55
00:02:56,305 --> 00:02:59,861
de biodiversiteit, 
de stikstof- en fosforkringlopen,

56
00:02:59,861 --> 00:03:02,737
landgebruik, zoet water, 
oceaanverzuring,

57
00:03:02,737 --> 00:03:06,672
aerosolen en de ozonlaag, 
en tot slot vervuiling door stoffen

58
00:03:06,672 --> 00:03:10,212
zoals plastic. Het meest recente 
beschikbare rapport windt er geen

59
00:03:10,212 --> 00:03:13,022
doekjes om: zeven van deze negen 
planetaire grenzen zijn al

60
00:03:13,022 --> 00:03:17,070
overschreden. De recentste daarvan 
is de oceaanverzuring.

61
00:03:17,150 --> 00:03:20,252
Alleen de ozonlaag en de 
concentratie aerosolen,

62
00:03:20,252 --> 00:03:23,720
fijnstof eigenlijk, 
blijven nog binnen een zone die als

63
00:03:23,720 --> 00:03:25,270
veilig wordt beschouwd.

64
00:03:25,310 --> 00:03:29,352
En leven op ecologisch krediet is 
allerminst een boekhoudkundige

65
00:03:29,352 --> 00:03:32,169
abstractie, het vertaalt zich heel 
concreet:

66
00:03:32,169 --> 00:03:35,707
aanhoudende ontbossing, 
met name in het Amazonegebied en

67
00:03:35,707 --> 00:03:39,773
Indonesië. Instorting van bepaalde 
visbestanden doordat we sneller

68
00:03:39,773 --> 00:03:42,673
oogsten dan de populaties zich 
kunnen herstellen,

69
00:03:42,673 --> 00:03:45,909
schaarste aan zoet water in 
meerdere regio's ter wereld,

70
00:03:45,909 --> 00:03:48,269
nanoplastics tot in het menselijk 
brein,

71
00:03:48,269 --> 00:03:51,506
en vooral de ophoping van 
broeikasgassen in de atmosfeer

72
00:03:51,506 --> 00:03:55,351
doordat de ecosystemen niet langer 
in staat zijn de 40 miljard ton te

73
00:03:55,351 --> 00:03:57,508
absorberen die we elk jaar 
uitstoten.

74
00:03:57,510 --> 00:04:01,398
En alleen daarvoor al wordt het 
grootste deel van de beschikbare

75
00:04:01,398 --> 00:04:03,270
biocapaciteit aangesproken.

76
00:04:03,750 --> 00:04:06,594
Het resultaat hebben we deze zomer 
gezien:

77
00:04:06,594 --> 00:04:09,438
hittegolven, droogte, 
hevigere stormen,

78
00:04:09,438 --> 00:04:13,283
branden. Voor een organisatie zijn 
dit geen abstracte statistieken,

79
00:04:13,283 --> 00:04:15,488
het zijn toeleveringsketens die 
kraken,

80
00:04:15,488 --> 00:04:18,512
grondstoffen die schaarser worden, 
kosten die stijgen,

81
00:04:18,512 --> 00:04:21,725
verzekeringen die duurder worden en 
risico's die toenemen.

82
00:04:21,770 --> 00:04:23,499
En die 30 juli die we dit jaar 
hadden,

83
00:04:23,499 --> 00:04:25,170
is dus een wereldwijd gemiddelde.

84
00:04:25,170 --> 00:04:28,893
Maar als we land per land kijken, 
oftewel naar de datum waarop het

85
00:04:28,893 --> 00:04:32,823
wereldbudget uitgeput zou zijn als 
de hele mensheid zou leven zoals

86
00:04:32,823 --> 00:04:35,850
die landen, zijn de verschillen 
duizelingwekkend.

87
00:04:35,970 --> 00:04:39,342
Qatar voert de slechte ranglijst al 
aan vanaf 4 februari,

88
00:04:39,342 --> 00:04:42,294
op de voet gevolgd door Luxemburg 
(Michel Godart:

89
00:04:42,294 --> 00:04:44,050
Hm?), Luxemburg, 
inderdaad.

90
00:04:44,090 --> 00:04:45,490
Het kleine land Luxemburg?

91
00:04:45,930 --> 00:04:49,075
Ja, ja. Voor Luxemburg zouden er 
tien planeten nodig zijn als

92
00:04:49,075 --> 00:04:51,355
iedereen zou leven zoals de 
inwoners van dat

93
00:04:51,355 --> 00:04:52,527
piepkleine buurland.

94
00:04:52,570 --> 00:04:56,398
En Pierre, ik heb ook gehoord dat 
België het een stuk slechter doet

95
00:04:56,398 --> 00:04:57,650
dan we zouden denken.

96
00:04:57,730 --> 00:05:02,331
Ja, Michel. België bereikt zijn dag 
van overschrijding al op 11

97
00:05:02,331 --> 00:05:05,835
april. Dat betekent dat er meer dan 
vier planeten nodig zouden zijn als

98
00:05:05,835 --> 00:05:07,410
iedereen zou leven zoals de Belgen.

99
00:05:07,410 --> 00:05:10,648
Frankrijk volgt eind april met iets 
meer dan drie planeten.

100
00:05:10,770 --> 00:05:14,614
Aan het andere uiterste hebben we 
landen die volkomen verenigbaar

101
00:05:14,614 --> 00:05:18,322
zijn met onze biocapaciteit, 
of liever met de biocapaciteit van

102
00:05:18,322 --> 00:05:22,134
de planeet. Indonesië en Ecuador 
kantelen pas in de herfst,

103
00:05:22,134 --> 00:05:24,869
en Nepal, dat juist, 
of liever onterecht,

104
00:05:24,869 --> 00:05:27,995
zwaar getroffen wordt door de 
gevolgen van deze

105
00:05:27,995 --> 00:05:31,980
klimaatverandering en het 
overschrijden van de planetaire

106
00:05:31,980 --> 00:05:34,757
grenzen. Dat land doet het 
eigenlijk uitstekend:

107
00:05:34,757 --> 00:05:37,850
het heeft een voetafdruk van 0,8, 
wat betekent dat het zijn

108
00:05:37,850 --> 00:05:40,629
biocapaciteit nooit overschrijdt 
(Michel Godart:

109
00:05:40,629 --> 00:05:42,950
Wauw). Dus als iedereen zou leven 
zoals in Nepal,

110
00:05:42,950 --> 00:05:45,068
zouden we geen dag van 
overschrijding hebben;

111
00:05:45,068 --> 00:05:47,839
integendeel, we zouden een 
overschot hebben in plaats van op

112
00:05:47,839 --> 00:05:51,585
krediet te leven. Voor een 
organisatie is begrijpen waar ze

113
00:05:51,585 --> 00:05:55,610
zich op deze schaal bevindt een 
verhelderende oefening.

114
00:05:55,810 --> 00:05:58,989
Het legt haar werkelijke 
afhankelijkheid van onder druk

115
00:05:58,989 --> 00:06:02,297
staande grondstoffen bloot, 
voordat de markt haar daaraan

116
00:06:02,297 --> 00:06:06,270
herinnert via: een prijsstijging, 
een bevoorradingsonderbreking of

117
00:06:06,270 --> 00:06:08,618
een tekort. Het is een concreet 
voordeel:

118
00:06:08,618 --> 00:06:11,250
opnieuw anticiperen in plaats van 
ondergaan.

119
00:06:11,290 --> 00:06:14,219
En juist binnen onze huidige 
economische logica zijn de

120
00:06:14,219 --> 00:06:17,273
werkelijk duurzame landen meestal 
de minst ontwikkelde,

121
00:06:17,273 --> 00:06:20,390
wat de echte vraag oproept: 
"Kunnen we binnen de planetaire

122
00:06:20,390 --> 00:06:24,254
grenzen blijven en tegelijkertijd 
een goede levensstandaard bieden?".

123
00:06:24,254 --> 00:06:27,619
Enkele gevallen bieden een 
bemoedigend begin van een antwoord,

124
00:06:27,619 --> 00:06:29,615
zoals ik al zei, 
Ecuador en Costa Rica,

125
00:06:29,615 --> 00:06:33,042
die een behoorlijke menselijke 
ontwikkeling combineren met een

126
00:06:33,042 --> 00:06:36,221
voetafdruk die dicht bij hun 
nationale biocapaciteit ligt;

127
00:06:36,221 --> 00:06:39,330
ze overschrijden de middelen die 
hun zijn toegewezen niet.

128
00:06:39,490 --> 00:06:42,876
Het zijn zeldzame uitzonderingen, 
maar ze bestaan en ze laten zien

129
00:06:42,876 --> 00:06:44,447
dat het traject niet vastligt.

130
00:06:44,447 --> 00:06:47,831
Omgekeerd is het risico voor een 
bedrijf dat dit onderwerp negeert

131
00:06:47,831 --> 00:06:50,975
een niet-in-kaart-gebrachte 
afhankelijkheid van schaarse

132
00:06:50,975 --> 00:06:54,724
hulpbronnen, bevoorradingskosten, 
alles wat ik zojuist heb uitgelegd.

133
00:06:54,770 --> 00:06:57,326
Geconfronteerd met deze 
onevenwichtigheid zijn twee

134
00:06:57,326 --> 00:07:00,049
complementaire reflexen nodig: 
mitigatie en adaptatie.

135
00:07:00,050 --> 00:07:03,086
Wetende dat adaptatie, 
zoals we in de vorige aflevering

136
00:07:03,086 --> 00:07:06,058
hebben gezien, veel, 
veel, veel goedkoper zal zijn dan

137
00:07:06,058 --> 00:07:08,448
niets doen en hals over kop moeten 
reageren.

138
00:07:08,490 --> 00:07:10,249
Dat vind ik echt een heel goed 
argument.

139
00:07:10,250 --> 00:07:13,326
Maar om te kunnen anticiperen, 
moet je natuurlijk weten (Michel

140
00:07:13,326 --> 00:07:15,090
Godart: Ja) waar je tegenover 
staat.

141
00:07:15,090 --> 00:07:18,820
Meten is dus het eerste wat moet 
gebeuren om te kunnen handelen.

142
00:07:18,860 --> 00:07:21,340
Hoe vertaalt zich dat binnen het 
bedrijf?

143
00:07:21,380 --> 00:07:24,128
Wel, dat begint met het meten van 
de grondstoffen,

144
00:07:24,128 --> 00:07:27,268
het meten van het afval, 
het meten van de afhankelijkheid

145
00:07:27,268 --> 00:07:28,774
van kritieke hulpbronnen.

146
00:07:28,820 --> 00:07:31,599
Dat is de eerste stap. Vervolgens 
moeten de posten worden

147
00:07:31,599 --> 00:07:34,323
geïdentificeerd waar uw activiteit 
het zwaarst weegt;

148
00:07:34,323 --> 00:07:36,580
dat zijn vaak de inkopen en de 
verplaatsingen.

149
00:07:36,580 --> 00:07:39,060
En de symbolische gebaren 
vervangen.

150
00:07:39,060 --> 00:07:41,017
Een composthoop maken is heel goed,

151
00:07:41,017 --> 00:07:43,757
begrijp me niet verkeerd, 
maar het volstaat niet;

152
00:07:43,757 --> 00:07:47,671
dat symbolische gebaar moet worden 
vervangen door acties die een reële

153
00:07:47,671 --> 00:07:50,539
impact hebben op uw bedrijf, 
en die visie moet worden

154
00:07:50,539 --> 00:07:53,213
geïntegreerd in uw strategische 
beslissingen,

155
00:07:53,213 --> 00:07:56,734
en niet slechts een regel zijn in 
uw jaarlijkse niet-financiële

156
00:07:56,734 --> 00:07:59,913
verslag. Thuis geldt op kleine 
schaal dezelfde logica:

157
00:07:59,913 --> 00:08:02,191
verminder wat écht doorweegt: 
voeding,

158
00:08:02,191 --> 00:08:05,808
mobiliteit, huisvesting, 
het verbruik van wegwerpartikelen,

159
00:08:05,808 --> 00:08:09,359
in plaats van te focussen op de 
kleine gebaren die uiteindelijk

160
00:08:09,359 --> 00:08:12,500
goed voelen, maar zonder de 
grootteorde te veranderen.

161
00:08:12,540 --> 00:08:15,922
De Dag van Overschrijding schuift 
naar achteren wanneer miljoenen

162
00:08:15,922 --> 00:08:19,186
kleine individuele beslissingen 
transformeren in collectieve

163
00:08:19,186 --> 00:08:21,560
beslissingen om dezelfde richting 
uit te gaan.

164
00:08:22,120 --> 00:08:25,349
Kort samengevat is de Dag van 
Overschrijding geen abstract

165
00:08:25,349 --> 00:08:28,450
klimatologisch noodlot, 
het is een budget dat we elk jaar

166
00:08:28,450 --> 00:08:30,000
wat vroeger overschrijden.

167
00:08:30,040 --> 00:08:33,755
Maar het goede nieuws is dat deze 
kalender niet in steen gebeiteld

168
00:08:33,755 --> 00:08:37,645
staat. Bedankt voor het luisteren 
naar deze aflevering en de volgende

169
00:08:37,645 --> 00:08:40,375
keer hebben we het over 
koolstofvrije mobiliteit

170
00:08:40,375 --> 00:08:41,480
binnen het bedrijf.

171
00:08:41,760 --> 00:08:43,560
U luistert naar "The Podcast 
Factory Org".

172
00:08:43,600 --> 00:08:47,394
Dit podcastproject is een 
initiatief gecreëerd en aangeboden

173
00:08:47,394 --> 00:08:49,684
door de vzw "The Podcast Factory 
Org",

174
00:08:49,684 --> 00:08:53,478
met sponsoring van "transforma bxl 
-Innovation Playground",

175
00:08:53,478 --> 00:08:55,120
coworkingruimte in Evere.

176
00:08:55,160 --> 00:08:58,654
Sinds januari 2025 en voor vijf 
jaar worden we ook gesponsord door

177
00:08:58,654 --> 00:09:01,323
"Plugin Company", 
onze favoriete exploitant van

178
00:09:01,323 --> 00:09:02,720
laadpalen en laadpassen.

179
00:09:02,720 --> 00:09:05,762
"The Podcast Factory Org" is er erg 
trots op lid te zijn van "KAYA" -

180
00:09:05,762 --> 00:09:07,752
Coalition des Écopreneur et 
Écopreneurs,

181
00:09:07,752 --> 00:09:09,960
en samen te werken met het "Love 
Health Center".

182
00:09:10,040 --> 00:09:13,338
U vindt alle afleveringen van al 
onze podcasts op de website "What's

183
00:09:13,338 --> 00:09:17,463
Your Story punt be". Vergeet u niet 
te abonneren op ons YouTube-kanaal

184
00:09:17,463 --> 00:09:21,725
@thepodcastfactoryorg, daar bieden 
we de podcast in videoformaat aan

185
00:09:21,725 --> 00:09:23,998
met ondertiteling in meerdere 
talen.