1
00:00:00,000 --> 00:00:03,716
Dit is een podcast die eigenlijk in 
drie versies bestaat:

2
00:00:03,716 --> 00:00:06,966
een audioversie, 
een grafische audioversie die u

3
00:00:06,966 --> 00:00:10,991
vandaag gaat ontdekken, 
en ook een tentoonstellingsversie,

4
00:00:10,991 --> 00:00:14,320
omdat ik deze podcast ook heb 
bedacht om ermee langs

5
00:00:14,320 --> 00:00:16,640
verschillende locaties te toeren.

6
00:00:16,680 --> 00:00:21,091
Wat mij vooral interesseert, 
is de reactie van het

7
00:00:21,091 --> 00:00:25,396
publiek, om te zien wat er op zo'n 
moment gebeurt.

8
00:00:25,600 --> 00:00:28,728
De grafische audioversie die u gaat 
ontdekken,

9
00:00:28,728 --> 00:00:32,560
is wat de animatie betreft 
gemonteerd door mijn zoon Nino,

10
00:00:32,560 --> 00:00:36,313
en de illustraties die u bij elke 
podcast zult ontdekken,

11
00:00:36,313 --> 00:00:39,519
zijn gemaakt door illustrator 
Olivier Gourdon.

12
00:00:39,600 --> 00:00:43,280
Het is dus een samenvoeging van 
audio en beeld.

13
00:00:43,320 --> 00:00:45,824
Wat ik graag een 'luister-kijken' 
noem,

14
00:00:45,824 --> 00:00:49,727
dat wil zeggen dat ik niet wilde 
dat het té auditief of té visueel

15
00:00:49,727 --> 00:00:53,851
zou zijn, zodat we de mogelijkheid 
hebben om onze ogen te sluiten en

16
00:00:53,851 --> 00:00:57,018
te luisteren, of juist de ogen een 
beetje te openen,

17
00:00:57,018 --> 00:00:59,596
een blik te werpen, 
en het zo te ontdekken.

18
00:00:59,930 --> 00:01:02,324
Goed, ik wil er verder niet te veel 
over kwijt,

19
00:01:02,324 --> 00:01:05,603
ik laat u genieten van deze 
meeslepende ervaring en dan praten

20
00:01:05,603 --> 00:01:06,926
we er daarna over verder.

21
00:01:06,930 --> 00:01:11,681
Dit is dus de integrale versie; 
hoewel het uit losse afleveringen

22
00:01:11,681 --> 00:01:16,001
bestaat, lopen alle afleveringen 
hier achter elkaar door,

23
00:01:16,001 --> 00:01:20,407
zodat u steeds herkenningspunten 
hebt om door dit verhaal te

24
00:01:20,407 --> 00:01:22,650
reizen. Nou, ik laat u het 
ontdekken.

25
00:01:41,850 --> 00:01:44,585
Podcast Time presenteert "Lui 
devant" -

26
00:01:44,585 --> 00:01:48,768
"Houwa Fi Al-Mouqaddima", 
een podcast van Abderazag Azzouz.

27
00:01:58,370 --> 00:01:59,370
Vrouw neuriet "Tala, 
ta, tam..."

28
00:02:02,270 --> 00:02:05,030
Aflevering één, "Terug naar de 
oorsprong".

29
00:02:28,910 --> 00:02:32,348
We schrijven het jaar 2000, 
in het 10e arrondissement van

30
00:02:32,348 --> 00:02:34,495
Marseille, in de wijk Saint-Tronc.

31
00:02:34,495 --> 00:02:36,928
Hier woont Amine, 
58 jaar oud en al 40 jaar

32
00:02:36,928 --> 00:02:41,034
beeldhouwer. Al weken worstelt hij 
met zijn innerlijke demonen.

33
00:02:41,034 --> 00:02:44,897
Aziz, zijn vriend en zaakwaarnemer 
die zich zorgen maakt over zijn

34
00:02:44,897 --> 00:02:47,790
stilzwijgen, probeert hem wanhopig 
te bereiken.

35
00:02:54,110 --> 00:02:57,190
Hallo, u bent verbonden met Amine, 
u kunt een bericht achterlaten.

36
00:03:04,180 --> 00:03:06,180
Amine, ben je daar?

37
00:03:07,500 --> 00:03:10,439
Neem nou eens op, 
verdomme! Het helpt je echt niets

38
00:03:10,439 --> 00:03:14,414
vooruit om je zo in stilzwijgen te 
hullen. Nou,

39
00:03:14,414 --> 00:03:16,540
dit keer kom ik langs, ik ben het 
zat om

40
00:03:16,540 --> 00:03:17,980
berichten in te spreken!

41
00:03:33,740 --> 00:03:34,740
Pfff.

42
00:03:39,220 --> 00:03:40,260
Het gaat me niet lukken...

43
00:03:52,540 --> 00:03:56,907
Het is door het houwen van de steen 
dat men de geest van de materie

44
00:03:56,907 --> 00:03:58,720
ontdekt, haar eigen maat.

45
00:03:59,200 --> 00:04:02,679
De hand denkt en verenigt de 
gedachte met de materie.

46
00:04:02,680 --> 00:04:06,844
Het is de eigenlijke daad van de 
beeldhouwer tegenover een materiaal

47
00:04:06,844 --> 00:04:10,864
dat men slechts langzaam leert 
kennen en dat altijd een onverwacht

48
00:04:10,864 --> 00:04:14,957
element inhoudt dat moet worden 
opgelost zonder ooit iets te kunnen

49
00:04:14,957 --> 00:04:17,398
toevoegen, uitsluitend door 
wegnemen.

50
00:04:18,520 --> 00:04:21,258
Men moet de steen kappen en niet 
verwonden,

51
00:04:21,258 --> 00:04:25,061
de oplossing vinden voor het 
verschijnen van een ader of een

52
00:04:25,061 --> 00:04:28,407
onvoorziene vlek: 
men moet weten te worstelen met de

53
00:04:28,407 --> 00:04:30,994
steen, hem te strelen, 
hem te polijsten,

54
00:04:30,994 --> 00:04:34,188
weten met welke angst, 
maar ook met welke vreugde,

55
00:04:34,188 --> 00:04:38,294
men de vorm tevoorschijn moet laten 
komen die men in zich draagt,

56
00:04:38,294 --> 00:04:42,249
maar die de steen ons ook kan 
hebben ingegeven naargelang zijn

57
00:04:42,249 --> 00:04:45,748
textuur, de vorm zelf van het 
gekozen of gevonden blok.

58
00:05:00,030 --> 00:05:01,989
Hé! Is daar iemand?

59
00:05:02,630 --> 00:05:03,630
Hm.

60
00:05:03,910 --> 00:05:05,270
Kan ik veilig binnenkomen?

61
00:05:05,950 --> 00:05:06,950
Hierlangs.

62
00:05:07,830 --> 00:05:08,989
Waar begin je nu aan?

63
00:05:09,590 --> 00:05:11,750
Hmmm... Ik weet het nog niet.

64
00:05:12,950 --> 00:05:16,910
Amine, je hebt me toch gevraagd om 
je carrière te beheren?

65
00:05:17,470 --> 00:05:18,470
Ik, pfff.

66
00:05:19,230 --> 00:05:21,269
Nou, gooi je het er nog uit?

67
00:05:21,790 --> 00:05:24,109
Je produceert helemaal niets meer, 
wat is er met je aan de hand?

68
00:05:24,150 --> 00:05:25,150
Hmmm.

69
00:05:25,230 --> 00:05:28,388
Ik waarschuw je, 
ik ga niet weg zonder uitleg.

70
00:05:28,710 --> 00:05:31,870
Oké, oké, blijf maar, 
Fadel!

71
00:05:32,470 --> 00:05:36,871
Ga zitten. Je hebt gelijk, 
ik zit vast,

72
00:05:36,871 --> 00:05:40,469
maar ik denk dat ik eindelijk de 
oplossing heb gevonden.

73
00:05:41,110 --> 00:05:42,150
En wat is het?

74
00:05:42,750 --> 00:05:46,920
Zie je dit? Het is een halsketting 
die ik voor mijn broer en mij heb

75
00:05:46,920 --> 00:05:49,494
gemaakt toen we gevangenen waren in 
Algerije,

76
00:05:49,494 --> 00:05:50,550
in Philippeville.

77
00:05:50,590 --> 00:05:52,429
Tenminste, ik bedoel in Skikda.

78
00:05:52,870 --> 00:05:56,150
Nou, ik denk dat als ik deze steen 
opnieuw beeldhouw,

79
00:05:56,150 --> 00:05:59,130
ik erin zal slagen om iets in 
mezelf los te maken.

80
00:06:00,090 --> 00:06:01,450
Hmm. Laat eens zien?

81
00:06:01,850 --> 00:06:05,907
Marmer, een, twee, 
vijf verschillende

82
00:06:05,907 --> 00:06:09,334
kleuren? Je weet dat we die hier 
niet zullen vinden,

83
00:06:09,334 --> 00:06:12,143
hè? Ik zou een monster nodig hebben 
om de zoektocht te

84
00:06:12,143 --> 00:06:13,409
starten en het hierheen te halen.

85
00:06:14,530 --> 00:06:16,176
Houd maar, ik vertrouw het je

86
00:06:16,176 --> 00:06:17,850
toe. Lukt dat zo?

87
00:06:18,690 --> 00:06:20,930
Ja, dat lukt wel, 
dat komt goed.

88
00:06:30,810 --> 00:06:31,810
Telefoonbeltoon type Nokia. Hmmm?

89
00:06:39,930 --> 00:06:41,890
Amine? ik ben het.

90
00:06:42,650 --> 00:06:46,048
Nou, luister, we hebben de 
steengroeve in Algerije gevonden

91
00:06:46,048 --> 00:06:47,847
die lijkt te hebben wat je zoekt.

92
00:06:48,130 --> 00:06:50,330
Het is vlak bij Skikda, 
je had gelijk.

93
00:06:50,690 --> 00:06:52,610
Er is een vindplaats die nog steeds 
ontgonnen wordt.

94
00:06:53,690 --> 00:06:57,600
Kijk eens aan! Bestel maar en laat 
het vrijdag voor 10.00 u bezorgen.

95
00:06:58,880 --> 00:07:00,920
Luister, ik heb het al in gang 
gezet.

96
00:07:00,920 --> 00:07:02,160
De bestelling is de deur uit.

97
00:07:02,760 --> 00:07:03,799
Oh, fijn dat je er bent.

98
00:07:09,480 --> 00:07:11,800
Salam Amine, koffie zoals 
gewoonlijk?

99
00:07:12,320 --> 00:07:13,400
Salem Salim.

100
00:07:54,220 --> 00:07:58,620
(Neuriet) Gracias a la vida, 
que me ha dado tanto.

101
00:08:01,500 --> 00:08:06,469
Perfecto distingo, 
lo negro

102
00:08:06,469 --> 00:08:08,539
del blanco.

103
00:08:08,580 --> 00:08:12,820
Hoi Marco. En, hoe zit het met mijn 
levering?

104
00:08:14,900 --> 00:08:16,100
Ja, het is er, maar...

105
00:08:16,140 --> 00:08:17,940
Wat is er? Je lijkt ermee te 
zitten?

106
00:08:18,260 --> 00:08:19,906
Nee, het is je bezorger, 
het is vreemd,

107
00:08:19,906 --> 00:08:21,140
hij is heel snel vertrokken!

108
00:08:21,220 --> 00:08:22,820
Alsof hij een geest had gezien.

109
00:08:23,420 --> 00:08:24,940
Ja... Nou, ik ga even kijken.

110
00:08:42,620 --> 00:08:45,020
Wat is dit in godsnaam voor een 
puinhoop?

111
00:08:51,740 --> 00:08:52,740
Vrouwenzang: Vrouw neuriet "Tala, 
ta, tam..."

112
00:08:52,870 --> 00:08:55,106
Aflevering twee, 
"De dreiging Jeanne d'Arc" (Geluid

113
00:08:55,106 --> 00:08:56,150
van luchtalarmsirene).

114
00:09:33,350 --> 00:09:37,003
Het is 1960 in Algerije, 
niet ver van de Tunesische grens,

115
00:09:37,003 --> 00:09:40,352
in het hart van de marmergroeven 
van Djebel Filfila,

116
00:09:40,352 --> 00:09:43,625
in de buurt van Philippeville, 
het huidige Skikda.

117
00:09:44,150 --> 00:09:47,048
Hier is een deel van de arbeiders 
elke ochtend afkomstig uit een

118
00:09:47,048 --> 00:09:49,070
Algerijns kamp voor politieke 
gevangenen.

119
00:09:49,510 --> 00:09:53,055
Twee broers, onlangs gearresteerd 
wegens hun steun aan het FLN,

120
00:09:53,055 --> 00:09:54,958
Hakim (20 jaar) en Amine (18 jaar),

121
00:09:54,958 --> 00:09:56,270
maken daar deel van uit.

122
00:09:56,390 --> 00:10:00,016
In deze groeve wordt een wereldwijd 
uniek marmer gewonnen dat bestaat

123
00:10:00,016 --> 00:10:03,519
uit vijf verschillende kleuren, 
een schakering die te danken is aan

124
00:10:03,519 --> 00:10:05,547
de nabijheid van ijzer- 
en loodmijnen.

125
00:10:15,790 --> 00:10:17,110
Doe dat uit, jij.

126
00:10:17,750 --> 00:10:20,151
Komaan, komaan, we hebben niet de 
hele dag,

127
00:10:20,151 --> 00:10:22,909
tempo! En jij, werk jij nog?

128
00:10:23,790 --> 00:10:27,480
Hé Hakim, je broertje daar krijgt 
zo meteen een flinke klap met de

129
00:10:27,480 --> 00:10:28,910
geweerkolf - Gegrinnik.

130
00:10:30,030 --> 00:10:31,390
De luitenant zal hem niet sparen!

131
00:10:31,430 --> 00:10:33,441
Hou je bek, verrader, 
of jij bent degene die zo een

132
00:10:33,441 --> 00:10:35,110
flinke mep krijgt! Maar wat doet 
hij nou?

133
00:10:35,150 --> 00:10:36,510
Amine? Amine?

134
00:10:36,550 --> 00:10:40,873
Nou, dromer? Vooruit, 
verzamelen, vertrek over twee

135
00:10:40,873 --> 00:10:42,670
minuten in colonne per barak.

136
00:10:42,670 --> 00:10:44,650
Gereedschap in de tassen, 
opschieten,

137
00:10:44,650 --> 00:10:46,324
een beetje actie. Charlie voor

138
00:10:46,324 --> 00:10:47,590
Bravo, ontvangt u mij?

139
00:10:48,150 --> 00:10:49,510
Positief, ga door.

140
00:10:49,840 --> 00:10:51,608
We gaan op weg, we doen er 1 uur 
over. (Radioantwoord: Begrepen

141
00:10:51,608 --> 00:10:52,608
Charlie)

142
00:11:01,680 --> 00:11:02,880
Verdomme, ik bloed

143
00:11:03,000 --> 00:11:04,760
Je hebt het zelf gezocht. Wat 
spookte je uit?

144
00:11:04,800 --> 00:11:06,280
Er zijn stenen die, 
wanneer je ze breekt, vormen

145
00:11:06,280 --> 00:11:06,800
aannemen en...

146
00:11:06,800 --> 00:11:09,040
Halt! Haal de kettingen eraf.

147
00:11:10,080 --> 00:11:11,200
Zet jullie tassen neer.

148
00:11:11,440 --> 00:11:12,680
Een stap naar achteren.

149
00:11:12,760 --> 00:11:15,836
Rechtsomkeert. Bij mijn 
fluitsignaal,

150
00:11:15,836 --> 00:11:17,679
iedereen naar zijn barak.

151
00:11:32,480 --> 00:11:35,669
De nacht is al vergevorderd en de 
meeste gevangenen slapen,

152
00:11:35,669 --> 00:11:38,745
behalve één man. Amine is op zijn 
hoede,

153
00:11:38,745 --> 00:11:41,970
hij kijkt om zich heen, 
alsof hij wacht op het juiste

154
00:11:41,970 --> 00:11:43,395
moment om iets te doen.

155
00:11:44,040 --> 00:11:45,873
Hij heeft een linnen zak in zijn 
hand,

156
00:11:45,873 --> 00:11:48,120
die hij heel voorzichtig voor zich 
leeggiet.

157
00:11:48,960 --> 00:11:52,159
Stenen van verschillende groottes 
en kleuren verspreiden zich.

158
00:11:52,600 --> 00:11:55,127
Eén voor één pakt hij ze op en 
bekijkt ze,

159
00:11:55,127 --> 00:12:00,105
gefascineerd. In zijn hand lijken 
ze plotseling tot leven te

160
00:12:00,105 --> 00:12:03,080
komen wanneer het maanlicht erop 
valt.

161
00:12:04,320 --> 00:12:08,000
Hij glimlacht. Een jeugdherinnering 
komt weer boven.

162
00:12:08,800 --> 00:12:11,086
Twee kinderen klauteren over 
rotsen,

163
00:12:11,086 --> 00:12:12,800
voorzien van kleine hamers.

164
00:12:13,200 --> 00:12:15,791
Ze doen hun uiterste best om 
stukken rots los te bikken. Ze

165
00:12:15,791 --> 00:12:17,515
vergelijken hun vondsten, onder het

166
00:12:17,515 --> 00:12:18,960
welwillende oog van hun vader.

167
00:12:26,960 --> 00:12:27,960
Amine? (Gefluister).

168
00:12:27,960 --> 00:12:28,880
Hmmm

169
00:12:28,520 --> 00:12:30,080
Luister Amine, ik ben het spuugzat.

170
00:12:30,120 --> 00:12:32,319
We smeren hem uit dit rattenhol, 
anders word ik gek.

171
00:12:32,360 --> 00:12:33,400
Waarom wachten we niet?

172
00:12:33,440 --> 00:12:34,920
Er komt ooit wel een einde aan deze 
oorlog.

173
00:12:34,960 --> 00:12:37,640
Wacht. We gaan een tunnel graven.

174
00:12:37,680 --> 00:12:39,840
Wat? Maar wat bazel je nou?

175
00:12:39,840 --> 00:12:40,959
We hebben niets om mee te graven.

176
00:12:41,000 --> 00:12:43,479
We verzinnen wel wat. We stelen wel 
gereedschap als het moet.

177
00:12:43,520 --> 00:12:45,880
Waar gaan we heen? Ze zullen ons in 
het hele land zoeken.

178
00:12:45,920 --> 00:12:47,800
Luister, luister nou eens 
verdomme... Luister,

179
00:12:47,830 --> 00:12:48,830
Hmmm, ik luister...

180
00:12:48,870 --> 00:12:50,600
Ik heb een plek gevonden om te 
graven, het is vlak onder de

181
00:12:50,600 --> 00:12:52,439
douches en het loopt naar het 
prikkeldraad en dan het bos in.

182
00:12:52,439 --> 00:12:54,820
(Snurken van een bewaker) Wacht. 
Oké,

183
00:12:54,820 --> 00:12:56,950
ik heb de ronde van de patrouille 
al getimed.

184
00:12:56,990 --> 00:12:59,269
We kunnen in periodes van minstens 
30 minuten werken.

185
00:12:59,630 --> 00:13:01,589
We zijn ver van de wachttorens, 
dit is de kortste route.

186
00:13:01,750 --> 00:13:03,550
En als we op rots stuiten, 
wat doen we dan?

187
00:13:03,790 --> 00:13:05,750
Met het bos hiernaast is die kans 
klein.

188
00:13:05,790 --> 00:13:07,470
Luister naar me, 
je doet wat ik je zeg.

189
00:13:07,510 --> 00:13:08,550
We gaan naar Frankrijk.

190
00:13:08,590 --> 00:13:10,350
Onmogelijk dat ze eraan denken om 
ons daar te zoeken.

191
00:13:10,390 --> 00:13:11,992
Maar we moeten een boot nemen 
(Snurken van bewaker), die worden

192
00:13:11,992 --> 00:13:13,109
allemaal in de gaten gehouden, 
dat is zeker.

193
00:13:13,150 --> 00:13:15,688
Amine... De grote wel, 
maar niet de kleine boten,

194
00:13:15,688 --> 00:13:18,266
die onder één hoedje spelen met het 
FLN in Port Saint Louis. Als we

195
00:13:18,266 --> 00:13:19,991
gescheiden raken, 
is het niet erg, dan zien we elkaar

196
00:13:19,991 --> 00:13:21,874
weer in het café in Marseille, 
vanwaar vader naar het dorp

197
00:13:21,874 --> 00:13:23,030
schreef. Weet je nog?

198
00:13:25,990 --> 00:13:29,461
Achter in de barak is sinds enkele 
nachten een clandestiene opgraving

199
00:13:29,461 --> 00:13:33,138
begonnen. Amine staat rechtop en 
let op het minste geluid van

200
00:13:33,138 --> 00:13:36,367
buiten. Hij houdt de tijd bij met 
behulp van een zelfgeknutselde

201
00:13:36,367 --> 00:13:38,190
zandloper. Hij is bang.

202
00:13:38,510 --> 00:13:42,710
Tussen hem en zijn broer loopt een 
touw om hun buik dat hen verbindt.

203
00:13:43,070 --> 00:13:45,270
Hakim, van zijn kant, 
maakt zich zorgen.

204
00:13:45,350 --> 00:13:47,883
Hij maalt over een bericht dat via 
een koerier van het FLN is

205
00:13:47,883 --> 00:13:51,315
binnengekomen. In Philippeville is 
een school voor psychologische

206
00:13:51,315 --> 00:13:54,373
oorlogsvoering geopend, 
de Jeanne d'Arc-school. Sindsdien

207
00:13:54,373 --> 00:13:57,570
worden er talloze gevangenen 
naartoe gebracht als proefkonijn.

208
00:13:58,210 --> 00:14:01,822
Hakim weet diep vanbinnen dat Amine 
niet bestand zal zijn tegen de

209
00:14:01,822 --> 00:14:03,770
martelingen. En hijzelf ook niet.

210
00:14:04,730 --> 00:14:08,168
Hij hervat het graven met een 
geïmproviseerde schep gemaakt van

211
00:14:08,168 --> 00:14:09,250
een conservenblik.

212
00:14:09,570 --> 00:14:13,850
Hij gaat verbeten door, 
totdat zijn handen bloeden.

213
00:14:13,930 --> 00:14:17,682
Deze dreiging wordt voor hem een 
nieuwe motivatie om deze tunnel zo

214
00:14:17,682 --> 00:14:19,290
snel mogelijk af te krijgen.

215
00:14:31,570 --> 00:14:35,208
Kut, godverdomme, 
we zijn op rots gestuit.

216
00:14:35,210 --> 00:14:36,210
Wat?

217
00:14:36,450 --> 00:14:41,090
Marmer. Dat is niet normaal hier, 
hè...

218
00:14:41,210 --> 00:14:43,970
Kut. Nou, we moeten het breken, 
anders kunnen we er niet door.

219
00:14:44,010 --> 00:14:45,769
Ik wist het wel, 
het gaat ons niet lukken.

220
00:14:45,800 --> 00:14:47,040
We hebben hier verdomme helemaal 
niets voor.

221
00:14:47,200 --> 00:14:49,679
Hou op met zeuren. We stelen wat 
nodig is.

222
00:14:49,960 --> 00:14:51,559
Vergeet het gereedschap uit de 
steengroeve niet.

223
00:14:51,560 --> 00:14:52,879
Het is zeker, we worden gepakt...

224
00:14:52,920 --> 00:14:54,963
Luister Amine, ach stik ook maar...

225
00:14:54,963 --> 00:14:56,120
(Geroep van een uil)

226
00:15:03,520 --> 00:15:06,751
Ik herinner jullie eraan dat jullie 
tassen een moker,

227
00:15:06,751 --> 00:15:09,120
beitel en staaldraad moeten 
bevatten.

228
00:15:09,160 --> 00:15:11,480
Jullie zijn er verantwoordelijk 
voor.

229
00:15:11,480 --> 00:15:13,615
Voor elk ontbrekend stuk 
gereedschap,

230
00:15:13,615 --> 00:15:16,760
30 dagen cachot. Leeg jullie 
tassen.

231
00:15:17,200 --> 00:15:19,080
Hé maar... Mijn gereedschap...

232
00:15:19,680 --> 00:15:22,798
Mijn gereedschap is gestolen! Ik 
weet dat jij het bent,

233
00:15:22,798 --> 00:15:25,040
Hakim. Ik weet dat jij het bent, 
vuile zandhapper!

234
00:15:25,080 --> 00:15:27,200
Ik weet wat je bekokstooft, 
jij en je broer.

235
00:15:27,480 --> 00:15:30,200
En dat, zowaar ik Albert heet, 
gaan jullie me betaald zetten!

236
00:15:30,200 --> 00:15:30,840
Voer hem af!

237
00:15:30,840 --> 00:15:33,320
Nee! Ik wil niet boeten voor een 
ander!

238
00:15:33,360 --> 00:15:34,520
Het is opgezet spel!

239
00:15:34,520 --> 00:15:36,720
Ik was het niet! Ik was het niet!

240
00:15:39,400 --> 00:15:40,599
Waarom heb je die vent gekozen?

241
00:15:41,000 --> 00:15:42,039
Het is een verklikker.

242
00:15:42,080 --> 00:15:43,160
Hij heeft gekregen wat hij 
verdiende.

243
00:15:50,950 --> 00:15:51,950
Vrouwengezang: Vrouw neuriet "Tala, 
ta, tam..."

244
00:15:53,110 --> 00:15:55,630
Aflevering drie, 
"De ontsnapping".

245
00:16:20,830 --> 00:16:22,864
Binnen in de tunnel, 
die gevorderd is,

246
00:16:22,864 --> 00:16:26,234
weten de twee broers dat ze nu op 
één meter van het hek van het kamp

247
00:16:26,234 --> 00:16:31,150
zijn. Een touw met knopen om de 
meter dient hun als meetlint.

248
00:16:31,350 --> 00:16:34,588
Amine hakt met zijn met een doek 
omwikkelde beitel.

249
00:16:34,790 --> 00:16:38,070
Zijn magerte is hier een geluk, 
want de gang is smal.

250
00:16:38,190 --> 00:16:40,349
Maar het zwaarste is het gebrek aan 
lucht.

251
00:16:40,830 --> 00:16:43,568
Op dat moment is hij één met de 
steen die hij bewerkt,

252
00:16:43,568 --> 00:16:46,627
niet in staat zichzelf tegen de 
splinters te beschermen.

253
00:16:47,110 --> 00:16:50,550
Er is een stuk losgekomen; 
hij bekijkt het en glimlacht dan.

254
00:16:50,950 --> 00:16:52,349
Hij heeft zojuist een idee 
gekregen.

255
00:17:03,150 --> 00:17:04,270
Hier, neem een slok.

256
00:17:08,030 --> 00:17:10,950
Buiten adem - Bedankt, 
broer. Hé Hakim?

257
00:17:11,350 --> 00:17:12,350
Wat is er?

258
00:17:13,270 --> 00:17:15,098
Hé, die steen daarachter, vind je 
niet dat hij

259
00:17:15,098 --> 00:17:16,109
een beetje lijkt op mam..

260
00:17:15,830 --> 00:17:17,110
Wat? Wat is er met die steen?

261
00:17:17,150 --> 00:17:18,430
En wat heb je daar eigenlijk in je 
hand?

262
00:17:19,870 --> 00:17:21,270
Oh, dit? Het is voor jou.

263
00:17:21,550 --> 00:17:24,349
Het is een ketting die ik vannacht 
heb gemaakt. Deze is voor jou.

264
00:17:24,390 --> 00:17:25,510
Ieder met zijn eigen naam.

265
00:17:25,790 --> 00:17:26,790
Vind je het niet mooi?

266
00:17:26,830 --> 00:17:28,749
Een ketting. Heb je niks beters te 
doen?

267
00:17:28,750 --> 00:17:32,190
Je moet opletten Amine, 
opletten, niet dromen.

268
00:17:32,270 --> 00:17:33,430
Nou, ik ga naar beneden.

269
00:17:33,430 --> 00:17:34,190
Dus kijk goed uit.

270
00:17:34,190 --> 00:17:34,630
Ja, ja...

271
00:17:34,190 --> 00:17:39,483
Hé

272
00:17:39,483 --> 00:17:55,360
Hakim!

273
00:17:56,400 --> 00:17:58,639
Het is veilig, we kunnen door, 
gooi de spullen maar!

274
00:17:58,960 --> 00:17:59,960
Kom naar boven!

275
00:18:00,600 --> 00:18:01,879
Ik was er al door, 
verdomme...

276
00:18:01,960 --> 00:18:03,240
Had hij maar gewoon moeten komen, 
verdorie.

277
00:18:03,320 --> 00:18:05,560
Haal de tassen en het schoensmeer, 
ik ga voorop.

278
00:18:11,840 --> 00:18:14,279
De twee broers zijn op enkele 
meters van hun vrijheid.

279
00:18:14,920 --> 00:18:16,640
Hakim is de oudste.

280
00:18:16,720 --> 00:18:19,760
Volgens zijn logica moet hij als 
eerste naar buiten.

281
00:18:20,040 --> 00:18:22,666
Met het touw om zijn buik dat hem 
met zijn broer verbindt,

282
00:18:22,666 --> 00:18:24,734
telt hij de minuten, 
hopend dat de duur van de

283
00:18:24,734 --> 00:18:26,240
patrouilles niet is veranderd.

284
00:18:26,480 --> 00:18:28,638
Met een door schoensmeer 
zwartgemaakt gezicht steekt hij

285
00:18:28,638 --> 00:18:30,384
zijn hoofd naar buiten. De weg is 
vrij,

286
00:18:30,384 --> 00:18:32,800
ze hebben slechts vijf minuten om 
weg te komen.

287
00:18:33,160 --> 00:18:36,587
Ze kruipen naar de bosrand; 
eenmaal in veiligheid kan hij Amine

288
00:18:36,587 --> 00:18:38,720
eindelijk het signaal geven om te 
gaan.

289
00:18:38,760 --> 00:18:40,278
Een korte ruk aan het touw.

290
00:18:41,080 --> 00:18:43,897
Ze staan nu oog in oog, 
nog altijd aan elkaar vastgebonden

291
00:18:43,897 --> 00:18:45,658
en verbijsterd door hun prestatie.

292
00:18:46,100 --> 00:18:49,159
Ze bevinden zich achter het 
prikkeldraad. Ze weten niet dat hun

293
00:18:49,159 --> 00:18:52,140
daad maar net voorafgaat aan die 
van een andere man in Frankrijk.

294
00:18:52,220 --> 00:18:55,777
Abdelkader Guelmine, 
lid van de Algerijnse nationale

295
00:18:55,777 --> 00:19:00,433
beweging M.N.A. Hij zal op dezelfde 
manier ontsnappen met 39

296
00:19:00,433 --> 00:19:04,438
gevangenen uit het kamp van de 
gevangenis van Mauzac,

297
00:19:04,438 --> 00:19:05,860
op 5 november 1961.

298
00:19:05,980 --> 00:19:08,340
Kom, we gaan uit elkaar, 
dan maken we meer kans.

299
00:19:08,540 --> 00:19:09,740
We hadden afgesproken dat we het 
niet zo zouden doen.

300
00:19:09,780 --> 00:19:11,899
Luister broer, luister, 
we hebben geen tijd om te praten.

301
00:19:11,900 --> 00:19:13,516
Bij de volgende ronde zien ze 
meteen dat we niet meer in ons bed

302
00:19:13,516 --> 00:19:15,440
liggen. Luister naar me broer, 
het komt goed,

303
00:19:15,440 --> 00:19:16,940
het komt goed, we gaan het redden.

304
00:19:16,940 --> 00:19:19,646
Jij gaat naar de haven en zoekt een 
vissersboot,

305
00:19:19,646 --> 00:19:20,660
ik ga via Tunesië.

306
00:19:20,700 --> 00:19:23,268
Daarna ontmoeten we elkaar in 
Marseille in het Café du Père,

307
00:19:23,268 --> 00:19:25,117
over een maand, de tweede vrijdag 
om 10 uur,

308
00:19:25,117 --> 00:19:27,179
begrepen? De tweede vrijdag om 10 
uur.

309
00:19:27,540 --> 00:19:30,437
Kom hier, toe. Ga maar broer, ga

310
00:19:30,437 --> 00:19:32,819
maar. Ik hou van je.

311
00:19:36,420 --> 00:19:37,820
Bravo voor Charlie, 
ontvangt u mij?

312
00:19:37,860 --> 00:19:38,940
Ja, spreek!

313
00:19:39,340 --> 00:19:41,457
We hebben de ontsnappingsplek 
gevonden,

314
00:19:41,457 --> 00:19:43,150
er liggen alleen nog twee touwen.

315
00:19:43,190 --> 00:19:44,190
Verdomme.

316
00:19:44,590 --> 00:19:45,590
Luitenant?

317
00:19:45,710 --> 00:19:47,150
Plan Sperwer! Vooruit!

318
00:19:47,390 --> 00:19:48,390
Begrepen, Charlie.

319
00:20:06,750 --> 00:20:08,270
Ahhhhhhhhhhhhhhhhhhh.

320
00:20:38,310 --> 00:20:42,021
Neuriet tijdens het

321
00:20:42,021 --> 00:20:43,549
rijden.

322
00:20:43,950 --> 00:20:45,764
De man die in deze kiepwagen rijdt,

323
00:20:45,764 --> 00:20:48,190
is Boualem. Een arbeider in een 
steengroeve.

324
00:20:49,550 --> 00:20:54,244
La la la la la, la la la la la, 
la la la la

325
00:20:54,244 --> 00:20:56,430
la, la la la la la.

326
00:20:57,070 --> 00:20:59,803
Hij staat op het punt achteruit te 
rijden wanneer hij in zijn

327
00:20:59,803 --> 00:21:02,590
achteruitkijkspiegel een man met 
een bebloed gezicht ziet.

328
00:21:02,990 --> 00:21:05,510
Wie is dat? Wie is dat nou weer?

329
00:21:05,550 --> 00:21:07,726
Net wanneer hij wil uitstappen, 
arriveert er een

330
00:21:07,726 --> 00:21:08,788
militaire patrouille.

331
00:21:15,710 --> 00:21:18,789
Boualem zoekt de man, 
maar die is verdwenen.

332
00:21:22,110 --> 00:21:24,030
Zet je motor af en stap langzaam 
uit.

333
00:21:28,070 --> 00:21:29,230
Wat doe je hier?

334
00:21:29,270 --> 00:21:30,383
Ik kom stenen

335
00:21:30,383 --> 00:21:31,870
halen. Waarom, meneer?

336
00:21:31,910 --> 00:21:33,790
Luitenant! Het is luitenant! 
Begrepen?

337
00:21:34,390 --> 00:21:36,265
Je hebt niets te zoeken zo dicht 
bij het kamp. Dit is

338
00:21:36,265 --> 00:21:37,270
militair terrein.

339
00:21:37,310 --> 00:21:39,179
Oké, oké, wind je niet op.

340
00:21:39,180 --> 00:21:40,420
Ik ga al, ik ga al.

341
00:21:40,420 --> 00:21:41,420
Niet bewegen!

342
00:21:41,500 --> 00:21:43,260
Wat moet die vent van me?

343
00:21:43,460 --> 00:21:44,660
Deze grond is van ons.

344
00:21:47,820 --> 00:21:49,220
Heb je niemand gezien op de weg?

345
00:21:49,260 --> 00:21:51,340
Nee, niets meneer, 
helemaal niets.

346
00:21:51,420 --> 00:21:52,820
Alleen stof misschien?

347
00:21:52,860 --> 00:21:53,940
Verdomme, verdomme!

348
00:21:54,820 --> 00:21:56,700
Charlie voor Bravo, 
ontvangt u mij?

349
00:21:57,220 --> 00:21:58,220
Ja, spreek, Charlie.

350
00:21:58,220 --> 00:21:59,620
Hebben jullie iets bij de haven?

351
00:22:00,220 --> 00:22:01,568
Niets, luitenant, 
en bij u?

352
00:22:01,568 --> 00:22:03,737
(Luitenant Jacques: 
Verdomme) Luitenant?

353
00:22:03,737 --> 00:22:05,378
Begrepen Charlie, 
einde missie.

354
00:22:07,020 --> 00:22:10,180
Ben jij er nog? Kom op, 
wegwezen, fissa fissa!

355
00:22:10,260 --> 00:22:12,900
Ja, ja, ik stel m'n motor even af 
en ik ga.

356
00:22:12,940 --> 00:22:14,779
Vooruit! Terugtrekken, 
we trekken ons terug!

357
00:22:27,180 --> 00:22:29,630
Boualem werpt een blik in zijn 
achteruitkijkspiegel. De man is

358
00:22:29,630 --> 00:22:32,420
weer tevoorschijn gekomen. Hij 
wenkt hem om erin te klimmen.

359
00:22:32,540 --> 00:22:35,769
Deze aarzelt terwijl hij aan een 
soort ketting friemelt,

360
00:22:35,769 --> 00:22:39,400
en doet het dan toch door onder het 
dekzeil achteraan te glippen.

361
00:22:40,040 --> 00:22:42,240
Die krijgen jullie niet.

362
00:22:42,560 --> 00:22:44,680
Op mijn woord als Boualem! Wallah!

363
00:22:45,840 --> 00:22:47,529
Hij

364
00:22:47,529 --> 00:22:53,160
neuriet...

365
00:22:56,040 --> 00:22:59,641
Ondertussen, ergens op zee, 
zit ook Amine verstopt onder een

366
00:22:59,641 --> 00:23:02,960
dekzeil, dat van een vissersboot 
die vlak bij de kust van

367
00:23:02,960 --> 00:23:04,160
Marseille aankomt.

368
00:23:30,760 --> 00:23:32,265
Aflevering vier, "Het geheugen 
vertoont

369
00:23:32,265 --> 00:23:33,640
barsten". (Geluid van dorpsklokken)

370
00:24:14,630 --> 00:24:16,950
Salem Amine! Een koffie, 
zoals gewoonlijk?

371
00:24:16,950 --> 00:24:19,790
Salem Salim. Een lungo vandaag, 
alsjeblieft.

372
00:24:19,950 --> 00:24:21,110
Kom, ga lekker zitten, mijn jongen.

373
00:24:21,270 --> 00:24:22,549
Tfadel, tfadel, ik kom eraan.

374
00:24:26,310 --> 00:24:29,908
Achter in het café heeft Amine zijn 
ogen strak op de voordeur gericht.

375
00:24:30,110 --> 00:24:32,230
Al 40 jaar hetzelfde ritueel.

376
00:24:32,710 --> 00:24:35,895
Hij bekijkt alle Noord-Afrikanen 
van rond de 60 nauwkeurig,

377
00:24:35,895 --> 00:24:38,269
in de hoop de blik van zijn broer 
te herkennen.

378
00:25:01,630 --> 00:25:04,679
Salim? Is er nog iemand naar me 
komen vragen nadat ik de

379
00:25:04,679 --> 00:25:05,989
vorige keer vertrokken was?

380
00:25:06,190 --> 00:25:08,230
Nee Amine, deze keer niet.

381
00:25:08,710 --> 00:25:10,630
Hmmm. Tot ziens Salim.

382
00:25:10,670 --> 00:25:12,630
Tot ziens, mijn jongen. Tot 
volgende week vrijdag.

383
00:25:32,350 --> 00:25:33,350
Wie is dat?

384
00:25:33,990 --> 00:25:36,439
Dat is Amine, de zoon van Ahmed.

385
00:25:36,560 --> 00:25:39,080
Een voormalige arbeider van de 
Perasso-steengroeven, net als jij.

386
00:25:39,200 --> 00:25:41,720
Waarom vraagt hij je wie er gekomen 
is?

387
00:25:42,320 --> 00:25:43,880
Hij komt hier al 40 jaar.

388
00:25:44,080 --> 00:25:45,757
Hij wacht nog steeds op de komst 
van zijn broer.

389
00:25:45,800 --> 00:25:46,800
Hè? ¿Qué dices?

390
00:25:47,240 --> 00:25:48,560
¡Acércate, Pedro!

391
00:25:48,560 --> 00:25:49,680
Zeggen jullie dat zo?

392
00:25:49,720 --> 00:25:50,880
Dichterbij komen in het Spaans?

393
00:25:50,880 --> 00:25:53,519
¡Sí, claro! En bij jullie is het 
tguedem?

394
00:25:53,960 --> 00:25:55,679
Dat is het, mijn polyglotte vriend.

395
00:25:56,480 --> 00:25:58,280
Nou, kom dichterbij, 
Pedro.

396
00:25:59,120 --> 00:26:02,049
(Pedro: Hmm dime) Amine en zijn 
broer zijn oud-FLN-strijders,

397
00:26:02,049 --> 00:26:05,162
net als hun vader. Ze waren tijdens 
de Algerijnse Oorlog ontsnapt uit

398
00:26:05,162 --> 00:26:08,388
een gevangenenkamp. Ze zouden 
elkaar na de ontsnapping hier

399
00:26:08,388 --> 00:26:11,160
ontmoeten. En die ander is nooit 
aangekomen.

400
00:26:11,440 --> 00:26:12,560
Nou, verdomme zeg!

401
00:26:12,720 --> 00:26:15,840
Que... Que tristeza por él, 
arme kerel.

402
00:26:16,000 --> 00:26:17,360
En su padre?

403
00:26:17,400 --> 00:26:20,374
Zijn vader? Die stierf vlak voor 
hun ontsnapping,

404
00:26:20,374 --> 00:26:23,240
in Parijs, tijdens de demonstratie 
van oktober 61.

405
00:26:23,960 --> 00:26:24,960
Hmm, ¡vaya!

406
00:26:37,020 --> 00:26:38,020
Neuriet achter het stuur

407
00:26:51,060 --> 00:26:53,060
Hakim! Hé, Hakim!

408
00:27:00,980 --> 00:27:02,940
Hakim, zet die machine van je eens 
even stil!

409
00:27:14,780 --> 00:27:16,660
Eh, wat is er aan de hand, 
Boualem? Waarom wind je je zo op?

410
00:27:17,060 --> 00:27:18,660
We hebben een speciale bestelling.

411
00:27:18,660 --> 00:27:20,580
Het is voor een blok marmer uit 
Filfila.

412
00:27:20,620 --> 00:27:23,180
Wat! De steen met de vijf kleuren? 
Maar wie wil er nou zo'n blok?

413
00:27:24,380 --> 00:27:26,620
Ah! Het is een beeldhouwer uit 
Frankrijk die erom vraagt.

414
00:27:26,620 --> 00:27:27,620
Mooi toch?

415
00:27:28,780 --> 00:27:30,254
Hmmm... En waar ga ik die rots 
vandaan

416
00:27:30,254 --> 00:27:31,420
halen? Dat doen we hier niet.

417
00:27:31,420 --> 00:27:33,426
Weet je nog waar ik je 40 jaar 
geleden heb opgevist? (Hakim:

418
00:27:33,426 --> 00:27:36,870
Hmm...). Je wist helemaal niets, 
zelfs de naam van je familie niet.

419
00:27:36,870 --> 00:27:38,950
Alleen die ketting daar, 
met je voornaam (Hakim: Hmm...).

420
00:27:39,710 --> 00:27:42,110
Ah, kijk eens aan, 
ik zie dat je het begrijpt.

421
00:27:42,630 --> 00:27:44,710
Nou, dat is bij Djebel Fil Fila.

422
00:27:45,190 --> 00:27:47,270
Nu is het beheer in handen van 
Sonarem.

423
00:27:47,710 --> 00:27:49,550
Ik heb alles met hen geregeld.

424
00:27:49,870 --> 00:27:51,989
Kom op, je vindt het wel, 
daar ben ik zeker van.

425
00:27:52,710 --> 00:27:55,150
Hmm... Luister Boualem, 
ik ben geen prater.

426
00:27:55,230 --> 00:27:57,270
Jij bent de verkoper, 
mijn ding is steen.

427
00:27:57,310 --> 00:27:59,474
Het praten is al gebeurd, 
hlass. Het is voor aanstaande

428
00:27:59,474 --> 00:28:01,213
vrijdag. Bovendien doe jij de 
levering,

429
00:28:01,213 --> 00:28:03,227
het zal je goeddoen om onder de 
mensen te komen.

430
00:28:03,590 --> 00:28:07,543
Yalla! Kom op, hup! (Hakim: 
Hmm...). Hoe dan ook,

431
00:28:07,543 --> 00:28:11,188
de deal is rond. En ik moet de 
bruiloft van mijn dochter vieren,

432
00:28:11,188 --> 00:28:13,190
dus ik ben bezet. Maar jij niet.

433
00:28:15,390 --> 00:28:16,550
Hmm... Mabrouk met je dochter.

434
00:28:16,550 --> 00:28:19,068
Choukran, bedankt. Dat raakt me, 
uit jouw mond.

435
00:28:19,550 --> 00:28:21,350
Kom op, kijk niet zo zuur!

436
00:28:26,110 --> 00:28:27,768
Rass Hassi! (Hakim: 
Hmm...) Wat een stenen kop heeft

437
00:28:27,768 --> 00:28:28,768
die toch!

438
00:28:41,560 --> 00:28:44,008
Hakim had niet gedacht dat 
terugkeren naar de plek waar

439
00:28:44,008 --> 00:28:45,818
Boualem hem had gered van de 
soldaten hem

440
00:28:45,818 --> 00:28:47,040
zoveel energie zou kosten.

441
00:28:55,280 --> 00:28:57,158
Nadat hij de steen heeft ingeladen,

442
00:28:57,158 --> 00:28:59,348
kan hij het niet laten om ernaar te 
kijken,

443
00:28:59,348 --> 00:29:01,998
hem te strelen. Hij voelt dat er 
een onrust van hem meester maakt.

444
00:29:02,160 --> 00:29:03,838
Hij heeft moeite om zijn hand van 
het blok los te trekken.

445
00:29:03,880 --> 00:29:05,637
Wat gebeurt er met me?

446
00:29:05,637 --> 00:29:08,560
(buiten adem) Wat gebeurt er met 
me?

447
00:29:53,940 --> 00:29:56,716
In de luwte van deze berg, 
als een kind genesteld tegen zijn

448
00:29:56,716 --> 00:29:59,943
moeder, werpt Hakims caravan in de 
gloed van een vuur schaduwen op de

449
00:29:59,943 --> 00:30:02,213
stenen. Hakim is dronken en ijlend,

450
00:30:02,213 --> 00:30:05,266
hij staart al urenlang naar deze 
steen die nu achter in zijn

451
00:30:05,266 --> 00:30:09,089
vrachtwagen ligt. In zijn stoel 
zakt hij uiteindelijk weg in een

452
00:30:09,089 --> 00:30:11,623
droom die hem 40 jaar terug in de 
tijd slingert,

453
00:30:11,623 --> 00:30:13,500
naar het pad van zijn ontsnapping.

454
00:30:20,380 --> 00:30:21,380
Hij droomt / herinnert zich Ahhhh 
(geluid van een duik).

455
00:30:26,380 --> 00:30:30,242
Hakims geheugen vertoont barsten en 
begint een licht van

456
00:30:30,242 --> 00:30:31,690
elders door te laten.

457
00:30:32,730 --> 00:30:34,410
Amine? Amine! Amine...

458
00:30:51,810 --> 00:30:52,810
Vrouwenzang: Vrouw neuriet "Tala, 
ta, tam..."

459
00:30:53,890 --> 00:30:57,089
Aflevering vijf, 
"Zo ver, zo dichtbij".

460
00:31:13,730 --> 00:31:17,728
De hele weg naar de haven van 
Algiers vocht Hakim tegen de drang

461
00:31:17,728 --> 00:31:21,650
om om te keren, maar een vreemde 
kracht hield hem op zijn plek.

462
00:31:22,370 --> 00:31:26,781
Geleid door een energie van elders 
bracht die hem 40 jaar later terug

463
00:31:26,781 --> 00:31:28,870
naar Marseille, de moederstad.

464
00:31:36,870 --> 00:31:37,870
Nahdine!

465
00:32:07,510 --> 00:32:08,510
Eh, alstublieft!

466
00:32:09,030 --> 00:32:10,230
Bedankt! Bedankt!

467
00:32:10,230 --> 00:32:11,230
Bedankt!

468
00:32:12,510 --> 00:32:13,510
Wat?

469
00:32:13,950 --> 00:32:15,350
Nou wat? Neemt u me mee?

470
00:32:16,190 --> 00:32:19,790
Eh... Ja. Luister, 
mevrouw.

471
00:32:19,790 --> 00:32:22,310
Ik zoek een huis in St-Tronque, 
kent u dat?

472
00:32:22,830 --> 00:32:26,510
Mevrouw! Laat eens zien, 
ik bijt heus niet.

473
00:32:26,950 --> 00:32:28,860
Ahhh! Maar dat is in het 10e!

474
00:32:29,140 --> 00:32:31,580
Het is de wijk St-Tronc, 
niet St Tronc.

475
00:32:33,100 --> 00:32:35,660
Luister, ik heb haast, 
ik moet vóór 10 uur leveren.

476
00:32:36,100 --> 00:32:38,666
Eh... Nou, voor 10 uur kun je het 
wel schudden. Maar goed,

477
00:32:38,666 --> 00:32:40,099
rechtdoor makker!

478
00:32:40,540 --> 00:32:42,820
Heeft u al die weg afgelegd om wat 
kiezels te leveren?

479
00:32:43,460 --> 00:32:45,900
(Hakim: Hmm) Ik zag uw kenteken. U 
bent niet van hier.

480
00:32:46,180 --> 00:32:48,220
Het heet gesteente. Het is marmer.

481
00:32:48,540 --> 00:32:50,373
Nou ja, uw marmer, 
uw gesteente... Wat is daar zo

482
00:32:50,373 --> 00:32:52,620
bijzonder aan? Sla rechtsaf.

483
00:32:52,620 --> 00:32:54,020
Daar, ja, perfect.

484
00:32:54,420 --> 00:32:55,420
Die is er niet.

485
00:32:55,900 --> 00:32:56,900
Wat zegt u?

486
00:32:57,100 --> 00:32:58,912
Hier is het er niet. Het komt van 
bij ons. Het

487
00:32:58,912 --> 00:33:00,060
heeft vijf kleuren en het is...

488
00:33:00,100 --> 00:33:02,500
Rijd wat langzamer. Kijk eens, 
het is die kant op.

489
00:33:02,540 --> 00:33:04,420
Dus sla rechtsaf en u bent er.

490
00:33:04,420 --> 00:33:06,735
Ik dacht het al, 
het is de chemin des carrières

491
00:33:06,735 --> 00:33:09,824
Perasso. Grappig, 
toen ik klein was woonde daar ook

492
00:33:09,824 --> 00:33:12,099
een beeldhouwer. En nu weer een 
andere.

493
00:33:12,220 --> 00:33:14,340
Nou, misschien tot snel, 
meneer de kletskous.

494
00:33:14,380 --> 00:33:15,540
En maakt u zich geen zorgen!

495
00:33:15,540 --> 00:33:18,660
Ik heb goed geluisterd: 
marmer met vijf kleuren...

496
00:33:18,700 --> 00:33:20,500
vijf kleuren... Vijf 
kleuren...(Hakim: Hmm...)

497
00:33:37,560 --> 00:33:39,280
Hij neuriet.

498
00:33:56,120 --> 00:33:59,200
Ah, daar ben je! Halleluja!

499
00:33:59,200 --> 00:34:00,120
Wat?

500
00:34:00,120 --> 00:34:02,788
Versta je Frans? (Hakim: 
Hmm...) Je moest hier om 10 uur

501
00:34:02,788 --> 00:34:04,800
zijn. Nu is de baas weg.

502
00:34:05,760 --> 00:34:08,160
Salam aleikoem, ik kon het niet 
vinden.

503
00:34:08,360 --> 00:34:10,160
Wat moet ik doen? Moet ik op hem 
wachten?

504
00:34:10,520 --> 00:34:13,102
Aleikoem salam. Nou goed, 
goed.

505
00:34:13,102 --> 00:34:15,000
Ah, het vaderland!

506
00:34:15,000 --> 00:34:18,280
Altijd 40 jaar achterstand (Hakim=: 
Hmm...). Kom op,

507
00:34:18,280 --> 00:34:20,680
zet het blok in zijn atelier.

508
00:34:20,680 --> 00:34:23,636
Het is helemaal achterin. Maar pas 
op voor mijn aprilbloemen!

509
00:34:23,636 --> 00:34:24,700
(Hakim: Hmm... ah).

510
00:34:24,700 --> 00:34:25,950
Zie je, achterin, 
daar.

511
00:34:26,590 --> 00:34:28,069
Op de rotstuin, daar achterin 
(Hakim: Ja) Is dat duidelijk?

512
00:34:29,070 --> 00:34:30,070
Mmmmmm... Is goed.

513
00:35:08,910 --> 00:35:12,310
Hakim staat nu voor de werktafel 
van Amine.

514
00:35:12,990 --> 00:35:14,630
Er moet hier ergens wel een potlood 
liggen.

515
00:35:14,670 --> 00:35:17,632
Hij moet tekeningen opzij schuiven. 
Maar plotseling rust zijn hand op

516
00:35:17,632 --> 00:35:19,110
een stapel vellen papier.

517
00:35:20,910 --> 00:35:22,870
Wat erop afgebeeld staat, 
verlamt hem.

518
00:35:23,350 --> 00:35:26,004
Hij begint te beven (Hakim: 
Chni Hada?). De schets toont twee

519
00:35:26,004 --> 00:35:27,110
geketende mannen.

520
00:35:27,110 --> 00:35:27,790
Wat is dat?

521
00:35:27,790 --> 00:35:31,073
In lompen gehuld, met een zak, de 
een iets

522
00:35:31,073 --> 00:35:32,230
voor de ander.

523
00:35:48,350 --> 00:35:51,110
Ola! El loco! Die is stapelgek.

524
00:35:59,150 --> 00:36:01,629
Amine zit al urenlang in zijn 
fauteuil.

525
00:36:01,710 --> 00:36:03,990
Aan zijn voeten ligt een linnen 
zak.

526
00:36:04,430 --> 00:36:05,950
Hij staart naar de geleverde steen.

527
00:36:06,150 --> 00:36:09,950
Zijn kolkende geest lijkt zich te 
hebben verbonden met het marmer.

528
00:36:10,230 --> 00:36:12,966
In deze trance staat hij op en 
opent de zak,

529
00:36:12,966 --> 00:36:15,469
waaruit hij een wit gewaad, 
een moker,

530
00:36:15,469 --> 00:36:18,910
een beitel, maar ook kettingen 
tevoorschijn haalt.

531
00:36:19,710 --> 00:36:22,986
Zo gekleed, met de ketting om zijn 
nek hangend,

532
00:36:22,986 --> 00:36:24,498
gaat hij aan het werk.

533
00:36:29,900 --> 00:36:33,900
Bij de eerste slag welt er een 
traan op en rolt naar beneden.

534
00:36:42,140 --> 00:36:43,460
Je moet wat eten. Amine.

535
00:36:44,580 --> 00:36:46,580
Kom op, mijn zoon, 
eet!

536
00:36:47,620 --> 00:36:49,620
Je zit nu al drie dagen opgesloten.

537
00:36:50,060 --> 00:36:54,460
Amine? Amine? Nou, 
ik kom binnen.

538
00:36:55,980 --> 00:36:58,419
Maar?! Waarom ben je zo gekleed?

539
00:36:59,420 --> 00:37:01,664
Marco staat met open mond tegenover 
Amine;

540
00:37:01,664 --> 00:37:05,403
met zijn ingevallen gelaatstrekken 
lijkt zijn blik te balanceren op de

541
00:37:05,403 --> 00:37:06,460
rand van de waanzin.

542
00:37:07,020 --> 00:37:11,380
Hij doet zijn mond open en spreekt 
wartaal uit.

543
00:37:12,900 --> 00:37:17,730
De steen zelf wil iets worden en ik 
kan mijn wil niet opleggen aan

544
00:37:17,730 --> 00:37:21,768
de steen. De steen zal iets worden,

545
00:37:21,768 --> 00:37:23,120
los van mijn wil.

546
00:37:23,760 --> 00:37:27,280
Elk ding, elke steen, 
heeft zo een eigen bestemming.

547
00:37:27,320 --> 00:37:31,660
Je laat hem niet doen wat je wilt, 
je volgt,

548
00:37:31,660 --> 00:37:33,640
je volgt, je volgt.

549
00:37:35,240 --> 00:37:36,960
Kom op, laat me nu met rust.

550
00:37:38,880 --> 00:37:42,606
Er verstreken verschillende 
seizoenen waarin Amine een

551
00:37:42,606 --> 00:37:45,322
bijzondere band opbouwde met dit 
marmer:

552
00:37:45,322 --> 00:37:46,719
liefde, angst, haat.

553
00:37:47,440 --> 00:37:50,194
Al deze gemoedstoestanden, 
gecombineerd met de hitte van de

554
00:37:50,194 --> 00:37:52,948
loods tijdens de hittegolf, 
brachten hem op sommige dagen in

555
00:37:52,948 --> 00:37:56,352
een soort trance. In de winter, 
met zijn wanten aan,

556
00:37:56,352 --> 00:38:00,570
werkten zijn handen automatisch, 
alsof ze nergens anders op hadden

557
00:38:00,570 --> 00:38:04,408
gewacht. Tijdens deze periode 
kwamen verschillende

558
00:38:04,408 --> 00:38:07,810
jeugdherinneringen naar boven, 
en een daarvan zou hem nog wat meer

559
00:38:07,810 --> 00:38:11,656
bijblijven. Op weg naar een groeve 
lopen Amine en zijn broer elke

560
00:38:11,656 --> 00:38:15,040
ochtend voor school langs het huis 
van een beeldhouwer.

561
00:38:15,240 --> 00:38:19,224
Die is bezig met een blok dat elke 
dag meer naar zijn uiteindelijke

562
00:38:19,224 --> 00:38:21,320
vorm evolueert. Een paard.

563
00:38:21,590 --> 00:38:24,907
Amine herinnert zich die vraag die 
hij aan zijn broer stelde.

564
00:38:24,910 --> 00:38:27,110
Hoe wist hij dat er een paard in 
zat?

565
00:38:31,470 --> 00:38:34,590
Maar wat is dit? Mijn ketting?

566
00:38:38,430 --> 00:38:41,910
Dat kan niet! Nee, 
dat kan niet!

567
00:38:52,150 --> 00:38:53,790
Hallo? Amine?

568
00:38:54,430 --> 00:38:56,270
Hallo? Hallo?

569
00:38:56,830 --> 00:38:57,830
Kom!

570
00:38:58,190 --> 00:39:00,990
Wat is er aan de hand? Amine?

571
00:39:01,230 --> 00:39:02,230
Amine?

572
00:39:11,270 --> 00:39:12,350
Geef antwoord, verdomme!

573
00:39:26,630 --> 00:39:28,350
Marco, heb je Amine gezien?

574
00:39:28,590 --> 00:39:29,870
Hij moet in zijn atelier zijn.

575
00:39:30,790 --> 00:39:32,728
Luister, ik probeer hem al de hele 
tijd te bellen, maar hij neemt niet

576
00:39:32,728 --> 00:39:35,390
op. Kom snel! Ik begrijp niet wat 
er aan de hand is.

577
00:39:35,950 --> 00:39:37,870
Amine? Amine, verdomme!

578
00:39:37,990 --> 00:39:40,750
Waar ben je? Waarom nam je daarnet 
niet op?

579
00:39:40,150 --> 00:39:42,470
Madre de dios! Amine!

580
00:39:42,790 --> 00:39:43,790
Amine!

581
00:39:43,990 --> 00:39:46,630
Marco, snel! Hij zit vast onder het 
standbeeld!

582
00:39:48,310 --> 00:39:49,710
Amine! Amine!

583
00:39:50,110 --> 00:39:52,503
Kom op, Marco! Trek hem eruit.

584
00:39:52,503 --> 00:39:54,110
Nu! Rustig aan! Rustig aan!

585
00:39:54,390 --> 00:39:55,790
Alles is goed, Amine.

586
00:39:55,950 --> 00:39:57,150
Het komt goed, Amine.

587
00:39:57,310 --> 00:39:59,550
Maak je geen zorgen! Het komt wel 
goed!

588
00:40:16,070 --> 00:40:19,068
(Ziekenhuispiep) Mmmh mmmh mmmh 
mmmh mmmh.

589
00:40:19,140 --> 00:40:21,260
Rustig aan, Amine! Rustig aan. 
Blijf rustig.

590
00:40:22,980 --> 00:40:23,980
Hier.

591
00:40:24,260 --> 00:40:26,620
Wat? Nog een ketting?

592
00:40:26,860 --> 00:40:29,220
Maar ik dacht dat... Je had er toch 
maar één?

593
00:40:30,060 --> 00:40:31,858
Is dat niet... Is dat niet jouw 
naam daar?

594
00:40:32,780 --> 00:40:34,900
Je zult me naar die steengroeve 
moeten brengen.

595
00:41:17,600 --> 00:41:20,127
Zo.

596
00:41:20,127 --> 00:41:23,496
Nou,

597
00:41:23,496 --> 00:41:25,180
ik

598
00:41:25,180 --> 00:41:28,549
hoop

599
00:41:28,549 --> 00:41:31,076
dat

600
00:41:31,076 --> 00:41:36,129
jullie

601
00:41:36,129 --> 00:41:38,656
het

602
00:41:38,656 --> 00:41:42,025
mooi

603
00:41:42,025 --> 00:41:47,920
vonden.

604
00:41:55,000 --> 00:41:59,267
Het is een van de bestaande versies 
voor voor dit

605
00:41:59,267 --> 00:42:03,524
verhaal. Zo, ik kan aansluitend 
vragen

606
00:42:03,524 --> 00:42:04,960
beantwoorden.

607
00:42:17,710 --> 00:42:21,006
Hoe zijn ze in Algerije 
terechtgekomen als de ouders al in

608
00:42:21,006 --> 00:42:23,066
Frankrijk waren, 
wat is er gebeurd?

609
00:42:23,190 --> 00:42:25,230
Nou ja, want dat zeg ik niet - 
Gelach.

610
00:42:27,350 --> 00:42:29,270
Dus, een beetje...

611
00:42:29,270 --> 00:42:32,270
Ik heb mijn podcast eigenlijk een 
beetje opgebouwd zoals Star Wars.

612
00:42:32,590 --> 00:42:35,103
Er zijn afleveringen die zich later 
afspelen,

613
00:42:35,103 --> 00:42:37,870
je begrijpt het begin, 
nou ja, het was een beetje...

614
00:42:38,750 --> 00:42:42,136
In de opbouw van de podcast, 
in de geluidsbewerking,

615
00:42:42,136 --> 00:42:45,523
heb je twee periodes: 
je hebt de jaren 2000 en de jaren

616
00:42:45,523 --> 00:42:48,914
60. Dus ik heb bewust, 
ik heb het besproken met een

617
00:42:48,914 --> 00:42:53,106
sounddesigner, ik vroeg: 
"Hoe maak je een zwart-witgeluid?".

618
00:42:54,710 --> 00:42:57,052
Ik vroeg: "Wat kunnen we doen om te 
laten zien dat we,

619
00:42:57,052 --> 00:42:59,390
puur door te luisteren, 
in een ander tijdperk zijn?

620
00:42:59,750 --> 00:43:01,870
Wat kan ons meenemen?".

621
00:43:02,350 --> 00:43:05,908
Maar ja, er zijn eigenlijk dingen 
die ik niet zeg.

622
00:43:05,950 --> 00:43:10,491
Dus het is: gaf het me bij het 
schrijven ook de mogelijkheid om

623
00:43:10,491 --> 00:43:13,343
misschien een ander seizoen te 
maken,

624
00:43:13,343 --> 00:43:16,104
en het 'ervoor' te vertellen, 
nou ja.

625
00:43:17,180 --> 00:43:20,047
Een ander seizoen om het 'erna' te 
vertellen,

626
00:43:20,047 --> 00:43:22,885
nou ja. Dus ik weet niet of ik dat 
ga doen,

627
00:43:22,885 --> 00:43:26,035
maar het verhaal dat ik voor mezelf 
heb bedacht is:

628
00:43:26,035 --> 00:43:30,310
op een gegeven moment begrijpen we 
inderdaad dat de vader overleden

629
00:43:30,310 --> 00:43:32,100
is. Tijdens een demonstratie dus.

630
00:43:32,140 --> 00:43:34,459
Dus we kunnen begrijpen dat hij een 
activist was,

631
00:43:34,459 --> 00:43:35,700
nou ja, dat hij, 
dat hij...

632
00:43:35,900 --> 00:43:40,548
Hij was actief, en dat die twee 
jonge zoons misschien hetzelfde

633
00:43:40,548 --> 00:43:45,282
wilden doen, en dat ze op een 
gegeven moment ook hetzelfde hebben

634
00:43:45,282 --> 00:43:48,206
gedaan. In Marseille dus, 
want in Marseille zijn er,

635
00:43:48,206 --> 00:43:50,700
net als in andere steden, 
nogal wat acties geweest,

636
00:43:50,700 --> 00:43:53,774
er zijn aanslagen geweest, 
er zijn militante acties geweest om

637
00:43:53,774 --> 00:43:56,500
deze gebeurtenis eigenlijk naar 
Frankrijk te brengen,

638
00:43:56,500 --> 00:43:58,936
zodat er in Frankrijk echt een 
debat zou ontstaan.

639
00:43:59,380 --> 00:44:02,022
En in mijn narratieve constructie 
was het zo dat,

640
00:44:02,022 --> 00:44:05,178
nou ja, die twee jonge broers net 
als hun vader wilden doen,

641
00:44:05,178 --> 00:44:08,335
zichzelf in gevaar brachten, 
en de vader hen naar Algerije

642
00:44:08,335 --> 00:44:10,460
stuurde om onder te duiken, 
bij een oom.

643
00:44:10,940 --> 00:44:14,537
Maar ze bleven daar actievoeren en 
zijn daar opgepakt,

644
00:44:14,537 --> 00:44:17,430
nou ja, zo zijn ze grofweg in het 
kamp beland,

645
00:44:17,430 --> 00:44:19,980
kijk. Dat is wat ik mezelf heb 
verteld,

646
00:44:19,980 --> 00:44:23,900
maar goed, nu kan ik het zeggen, 
maar mensen die het verhaal

647
00:44:23,900 --> 00:44:28,140
ontdekken kunnen eigenlijk ook hun 
eigen narratief opbouwen;

648
00:44:28,140 --> 00:44:30,780
vooraf wilde ik dat het heel vrij 
bleef.

649
00:44:36,660 --> 00:44:37,900
Mijn complimenten.

650
00:44:37,900 --> 00:44:38,620
Dank u.

651
00:44:38,620 --> 00:44:40,179
Een echt interessante podcast.

652
00:44:40,220 --> 00:44:42,649
Eigenlijk blijf ik op mijn honger 
zitten,

653
00:44:42,649 --> 00:44:45,633
want ik vraag me af: 
heeft u nog andere afleveringen

654
00:44:45,633 --> 00:44:48,616
gepland waarin de twee broers 
elkaar ontmoeten of,

655
00:44:48,616 --> 00:44:50,420
of is Hakim uiteindelijk dood?

656
00:44:52,420 --> 00:44:56,825
Nou, eigenlijk is Hakim degene die 
de steen levert,

657
00:44:56,825 --> 00:45:00,615
dus hij leeft nog, 
maar hij is eigenlijk weer

658
00:45:00,615 --> 00:45:03,100
vertrokken. Toen hij de steen 
leverde aan...

659
00:45:03,660 --> 00:45:06,098
hij weet eigenlijk niet dat hij de 
steen bij zijn broer levert, hij

660
00:45:06,098 --> 00:45:09,020
levert gewoon een steen bij een 
beeldhouwer. En bij die

661
00:45:09,020 --> 00:45:12,100
beeldhouwer, in het atelier, 
ontdekt hij eigenlijk

662
00:45:12,100 --> 00:45:16,090
voorbereidende schetsen van het 
beeldhouwwerk dat zijn broer gaat

663
00:45:16,090 --> 00:45:20,335
maken. En in die schetsen staan 
tekeningen die resoneren met zijn

664
00:45:20,335 --> 00:45:23,145
eigen verhaal; toen zij gevangenen 
waren,

665
00:45:23,145 --> 00:45:26,033
nou, dan waren ze ook, 
ze droegen kettingen,

666
00:45:26,033 --> 00:45:27,907
ze hadden, ze waren gekleed.

667
00:45:27,950 --> 00:45:30,212
Er gebeurt dus iets, 
maar hij begrijpt het eigenlijk

668
00:45:30,212 --> 00:45:34,899
niet. Kortom, in het verhaal 
begrijpen we dat Hakim

669
00:45:34,899 --> 00:45:37,142
tijdens de ontsnapping is gevallen,

670
00:45:37,142 --> 00:45:40,398
dat hij is neergestort en is 
opgevangen door Boualem,

671
00:45:40,398 --> 00:45:44,594
die een arbeider was die naar steen 
zocht en later eigenlijk zijn baas

672
00:45:44,594 --> 00:45:47,843
is geworden. En hij heeft eigenlijk 
geheugenverlies opgelopen,

673
00:45:47,843 --> 00:45:50,411
het enige wat hem nog aan zijn 
verleden bindt is eigenlijk zijn

674
00:45:50,411 --> 00:45:53,414
halsketting, van de rest is hij 
eigenlijk alles vergeten. Dus ja,

675
00:45:53,414 --> 00:45:58,087
hij is eigenlijk in de war, 
vanbinnen begint er weer wat te

676
00:45:58,087 --> 00:46:02,270
bewegen, maar goed, 
hij leeft dus nog wel degelijk.

677
00:46:03,150 --> 00:46:05,390
Maar heeft u nog andere 
afleveringen gepland of?

678
00:46:05,430 --> 00:46:09,950
Nee. Het is die vrijheid die ik wil 
laten.

679
00:46:09,990 --> 00:46:13,397
Wat ik namelijk in deze creatie heb 
gestopt,

680
00:46:13,397 --> 00:46:18,276
zijn zowel fictieve elementen als 
zaken uit de werkelijkheid,

681
00:46:18,276 --> 00:46:21,406
die ik uit het onderzoekswerk heb 
geput.

682
00:46:21,610 --> 00:46:24,332
Het gaat er dus om of wat ik in dit 
verhaal vertel,

683
00:46:24,332 --> 00:46:26,987
ook bedoeld is om de luisteraars te 
prikkelen:

684
00:46:26,987 --> 00:46:29,166
"Maar ze vertellen ons hierover, 
enz.

685
00:46:29,210 --> 00:46:31,329
Is het echt waar? Waar speelt zich 
dit af?".

686
00:46:31,370 --> 00:46:34,592
Voor mij, ik vind dat het net als 
in de bioscoop is,

687
00:46:34,592 --> 00:46:38,208
trouwens net als in elk kunstwerk, 
dat de toeschouwer,

688
00:46:38,208 --> 00:46:40,801
de luisteraar, ook zijn werk moet 
doen,

689
00:46:40,801 --> 00:46:42,766
oftewel ook actief moet zijn.

690
00:46:42,810 --> 00:46:46,615
Dus die moet zich ook vragen 
stellen en denken van,

691
00:46:46,615 --> 00:46:50,329
nou: "Waar neemt hij ons naartoe in 
dit verhaal?"

692
00:46:50,650 --> 00:46:52,409
In ieder geval, bedankt en 
gefeliciteerd!

693
00:46:59,810 --> 00:47:01,370
Om te beginnen, bravo! Super!

694
00:47:01,410 --> 00:47:05,288
Ik zou het fantastisch vinden om 
dit te kunnen bereiken qua sound

695
00:47:05,288 --> 00:47:08,089
design en geluidssfeer, 
het is echt geweldig.

696
00:47:08,130 --> 00:47:10,880
En ik vind dat er, 
nou ja, het verhaal van die twee

697
00:47:10,880 --> 00:47:13,840
broers ook. Wat maar weer bewijst 
dat je met podcasts ontzettend veel

698
00:47:13,840 --> 00:47:16,580
verschillende dingen kunt doen, 
er is juist een geweldige vrijheid.

699
00:47:16,620 --> 00:47:19,540
Dus hier zitten we op een bepaalde 
manier meer in de fictie.

700
00:47:19,580 --> 00:47:21,580
Dus waar komt dit onderwerp 
vandaan?

701
00:47:21,580 --> 00:47:23,139
Hebben mensen je dit verteld?

702
00:47:23,180 --> 00:47:25,696
En heb je toen besloten om het te 
vertellen,

703
00:47:25,696 --> 00:47:27,580
is het bijvoorbeeld je familie?

704
00:47:27,620 --> 00:47:30,168
Kortom (Adderazag Azzouz: Nou) waar 
komt dit verhaal over

705
00:47:30,168 --> 00:47:31,260
die twee broers vandaan?

706
00:47:32,020 --> 00:47:34,878
Bij het creëren zijn er altijd 
elementen die aanzetten tot

707
00:47:34,878 --> 00:47:38,212
schrijven. Mijn aanzet tot 
schrijven was:

708
00:47:38,212 --> 00:47:43,011
ik ging op een ochtend naar mijn 
werk en kwam twee kerels

709
00:47:43,011 --> 00:47:46,559
tegen die een hellende straat 
opliepen,

710
00:47:46,559 --> 00:47:49,377
en die zo liepen, 
stap voor stap.

711
00:47:49,940 --> 00:47:54,180
En ik bleef eigenlijk gefixeerd op 
die twee mensen en ben ze gevolgd.

712
00:47:54,340 --> 00:47:58,260
En ik vond dat de een leek op een 
grote broer en de ander op een

713
00:47:58,260 --> 00:48:01,008
klein broertje. En vandaaruit is 
het begonnen,

714
00:48:01,008 --> 00:48:02,658
dat zette het schrijven in gang.

715
00:48:02,980 --> 00:48:05,022
Dat gaf me dus eigenlijk een basis,

716
00:48:05,022 --> 00:48:07,627
en vervolgens heb ik die tekst 
laten rusten,

717
00:48:07,627 --> 00:48:10,233
zonder echt te weten wat ik ermee 
wilde doen:

718
00:48:10,233 --> 00:48:12,698
een stripverhaal, 
een film, noem maar op.

719
00:48:12,740 --> 00:48:15,084
Het bleef dus flink wat jaren 
liggen,

720
00:48:15,084 --> 00:48:18,788
en op een gegeven moment voelde ik 
me er wat meer klaar voor,

721
00:48:18,788 --> 00:48:22,795
dus heb ik die tekst er weer bij 
gepakt en herzien in het licht van

722
00:48:22,795 --> 00:48:24,458
mijn eigen geschiedenis.

723
00:48:24,940 --> 00:48:28,958
Mijn ouders zijn Algerijns, 
en op dat moment ben ik daaruit

724
00:48:28,958 --> 00:48:32,347
gaan putten. Ik las destijds dingen 
over de Algerijnse Oorlog,

725
00:48:32,347 --> 00:48:35,955
enzovoort. En dat begon het verhaal 
eigenlijk geleidelijk aan te

726
00:48:35,955 --> 00:48:40,859
voeden. En die twee mensen uit mijn 
omgeving veranderden

727
00:48:40,859 --> 00:48:44,078
in twee mensen die een helling 
oplopen,

728
00:48:44,078 --> 00:48:48,468
die uit een gevangenkamp komen, 
uit een steengroeve,

729
00:48:48,468 --> 00:48:53,345
en die praten en gaan ontsnappen, 
die een ontsnappingsplan

730
00:48:53,345 --> 00:48:54,900
maken, enzovoort.

731
00:48:55,060 --> 00:48:58,316
Het ging dus niet direct over het 
onderwerp,

732
00:48:58,316 --> 00:49:03,156
enfin over de Algerijnse Oorlog, 
maar het was eerder de fictie die

733
00:49:03,156 --> 00:49:06,676
me meevoerde, die ik ergens aan 
wilde koppelen,

734
00:49:06,676 --> 00:49:11,294
zeg maar. Ik moest een fundament 
leggen en hoe meer ik over Algerije

735
00:49:11,294 --> 00:49:15,128
las, hoe beter het me lukte om 
elementen in het verhaal te

736
00:49:15,128 --> 00:49:17,650
verweven en het verder uit te 
bouwen.

737
00:49:17,850 --> 00:49:19,970
Kijk, het ging dus eerder in die 
richting.

738
00:49:19,970 --> 00:49:21,370
De steengroeve bestaat echt.

739
00:49:21,730 --> 00:49:25,105
De steengroeve bestaat echt, 
dus ik heb onderzoek gedaan en me

740
00:49:25,105 --> 00:49:28,090
gedocumenteerd over het gedeelte 
van de steengroeve.

741
00:49:28,130 --> 00:49:31,250
In de regio Skikda bestaat die dus 
echt.

742
00:49:31,890 --> 00:49:35,542
Vlak bij Skikda is destijds dus 
inderdaad de Jeanne d'Arc-school

743
00:49:35,542 --> 00:49:38,928
opgericht, waar Franse officieren 
werden opgeleid voor...

744
00:49:39,450 --> 00:49:42,896
Dat was eigenlijk de hele periode 
van de voorbereiding op,

745
00:49:42,896 --> 00:49:45,569
hoe zeg je dat, stedelijke 
contraguerrilla.

746
00:49:45,770 --> 00:49:48,459
Dus hoe je dat voorbereidt, 
en daar vonden de eerste

747
00:49:48,459 --> 00:49:50,210
martelingen plaats, 
enzovoort.

748
00:49:50,410 --> 00:49:51,850
Dat is dus bevestigd.

749
00:49:52,210 --> 00:49:55,520
Wanneer ik trouwens het kamp en de 
ontsnapping in Frankrijk noem,

750
00:49:55,520 --> 00:49:58,410
dat is ook echt gebeurd, 
het komt uit een krantenartikel.

751
00:49:58,610 --> 00:50:02,197
Er is dus inderdaad een ontsnapping 
geweest uit een kamp in Frankrijk,

752
00:50:02,197 --> 00:50:04,203
want wat maar heel weinig mensen 
weten,

753
00:50:04,203 --> 00:50:05,967
is dat er kampen waren in Algerije,

754
00:50:05,967 --> 00:50:07,487
maar ook kampen in Frankrijk.

755
00:50:07,850 --> 00:50:12,466
In Algerije waren er zowel kampen 
waar FLN-militanten gevangenzaten,

756
00:50:12,466 --> 00:50:16,310
als, wat heel weinig mensen weten, 
hergroeperingskampen.

757
00:50:16,350 --> 00:50:21,337
Dat wil zeggen, het is net als in 
Frankrijk indertijd met het verzet

758
00:50:21,337 --> 00:50:26,237
(de maquis): om te voorkomen dat 
burgers de maquisards steunden,

759
00:50:26,237 --> 00:50:29,888
viel men hele gehuchten aan en 
plunderde men die,

760
00:50:29,888 --> 00:50:33,630
terwijl die de maquisards van 
voedsel voorzagen.

761
00:50:33,670 --> 00:50:35,934
En wat er in Algerije gebeurde...

762
00:50:35,934 --> 00:50:38,923
Sylvie Thénault, 
een groot historica van de

763
00:50:38,923 --> 00:50:42,479
geschiedenis van Algerije die ik 
heb geïnterviewd,

764
00:50:42,479 --> 00:50:45,550
heeft me dat allemaal verteld en 
beschreven.

765
00:50:45,590 --> 00:50:48,545
Men verplaatste hele 
bevolkingsgroepen,

766
00:50:48,545 --> 00:50:52,157
het gaat om miljoenen mensen die 
zijn gedeporteerd,

767
00:50:52,157 --> 00:50:54,866
en dat is maar heel, 
heel weinig bekend.

768
00:50:54,950 --> 00:50:57,478
Hele families dus, 
en dat heeft voor enorme armoede

769
00:50:57,478 --> 00:51:00,240
gezorgd omdat het mensen waren die 
van het land leefden,

770
00:51:00,240 --> 00:51:03,749
enzovoort. En die werden 
overgebracht naar kampen.

771
00:51:03,790 --> 00:51:06,409
Hergroeperingskampen dus, 
en daarnaast alle

772
00:51:06,409 --> 00:51:10,170
interneringskampen, want de eerste 
kampen werden laten we zeggen

773
00:51:10,170 --> 00:51:12,720
geleid door de gouverneur, 
door burgers dus.

774
00:51:12,760 --> 00:51:14,723
En daarna kwamen de militaire 
kampen,

775
00:51:14,723 --> 00:51:16,440
en dat was een heel ander verhaal.

776
00:51:16,480 --> 00:51:20,654
En daar ligt de link met jouw werk 
met betrekking tot Argentinië,

777
00:51:20,654 --> 00:51:24,360
waar het om die militairen ging die 
uit Indochina kwamen.

778
00:51:24,400 --> 00:51:27,780
En er heerste een soort 
revanchegevoel in Algerije,

779
00:51:27,780 --> 00:51:30,466
en dat ging vaak gepaard met 
martelingen,

780
00:51:30,466 --> 00:51:33,000
de leiding over die kampen, 
enzovoort.

781
00:51:33,160 --> 00:51:36,393
En het zijn dus precies dezelfden 
die we later terugzien als

782
00:51:36,393 --> 00:51:40,079
instructeur in Latijns-Amerika, 
met wat jij beschreef over de CIA.

783
00:51:40,080 --> 00:51:43,755
En dan al die landen: 
Argentinië, Chili,

784
00:51:43,755 --> 00:51:47,214
waar dat allemaal in elkaar 
overliep,

785
00:51:47,214 --> 00:51:51,970
onderling, met financiële en 
materiële steun op het

786
00:51:51,970 --> 00:51:54,997
gebied van bevolkingscontrole.

787
00:51:55,640 --> 00:51:58,212
Nou, ik heb nog even een snelle, 
maar meer technische vraag,

788
00:51:58,212 --> 00:51:59,960
en daarna geef ik de microfoon weer 
door.

789
00:51:59,960 --> 00:52:01,850
Je was, je bent dus bijna 
regisseur,

790
00:52:01,850 --> 00:52:04,433
heb je de acteurs begeleid omdat ze 
eigenlijk...

791
00:52:04,433 --> 00:52:05,440
hadden ze teksten?

792
00:52:05,560 --> 00:52:08,380
Hoe ben je te werk gegaan daar, 
in een studio?

793
00:52:08,380 --> 00:52:09,784
Zei je tegen hen: 
"Dit is de toon,

794
00:52:09,784 --> 00:52:11,032
het moet zus zijn, het moet zo

795
00:52:11,032 --> 00:52:12,259
zijn"? Hoe ging dat in zijn werk?

796
00:52:12,420 --> 00:52:17,183
Eigenlijk is het een project waar 
ik bijna drie jaar aan heb gewerkt,

797
00:52:17,183 --> 00:52:19,100
omdat ik er de tijd voor had.

798
00:52:19,100 --> 00:52:20,780
Ik had het geld niet, 
dus ik heb...

799
00:52:20,780 --> 00:52:22,640
het is, ik heb het zelf 
geproduceerd,

800
00:52:22,640 --> 00:52:23,660
zoals jij ook al zei.

801
00:52:23,660 --> 00:52:26,277
Vaak begin je zo, 
anders lukt het niet als je op

802
00:52:26,277 --> 00:52:27,860
producenten moet wachten.

803
00:52:28,340 --> 00:52:32,937
En hier draag ik tegelijk de pet 
van de auteur,

804
00:52:32,937 --> 00:52:37,290
het scenario, de producent en de 
technisch

805
00:52:37,290 --> 00:52:41,473
coördinator. Ik heb een vriend die 
acteur is,

806
00:52:41,473 --> 00:52:44,763
en die heb ik gevraagd om de 
regisseur te zijn,

807
00:52:44,763 --> 00:52:46,580
de acteursregie te doen.

808
00:52:46,580 --> 00:52:49,180
Maar ik heb eigenlijk de hele 
casting van de acteurs gedaan.

809
00:52:49,180 --> 00:52:51,526
Dat wil zeggen dat ik eerst heb 
gezocht,

810
00:52:51,526 --> 00:52:54,938
ik heb mijn stemmencasting in mijn 
hele omgeving gedaan.

811
00:52:55,380 --> 00:52:58,449
Dus mijn dochter speelt de 
liftster,

812
00:52:58,449 --> 00:53:01,020
mijn zoon is een van de acteurs.

813
00:53:01,060 --> 00:53:03,488
En toen heb ik in mijn gebouw 
rondgekeken en zei ik: "Nou, die

814
00:53:03,488 --> 00:53:05,519
buurman op de eerste, 
zijn stem is niet slecht. De

815
00:53:05,519 --> 00:53:08,710
buurman op de begane grond zou ook 
niet verkeerd zijn".

816
00:53:09,870 --> 00:53:12,249
En er zat een theater bij mij 
beneden, dus daar ben ik naartoe

817
00:53:12,249 --> 00:53:14,055
gegaan en vroeg: 
"Zou het mogelijk zijn om een

818
00:53:14,055 --> 00:53:16,006
zaaltje te lenen om te repeteren?" 
Ze zeiden:

819
00:53:16,006 --> 00:53:18,752
"Oké". Daarna vond ik een 
opnamestudio in de buurt;

820
00:53:18,752 --> 00:53:21,722
het waren vooral rappers, 
maar ze hadden een goede studio,

821
00:53:21,722 --> 00:53:24,637
goed geïsoleerd. Ze zeiden: 
"Nee, dat hebben we nog nooit

822
00:53:24,637 --> 00:53:27,022
gedaan, maar ja, 
ga je gang, geen probleem." Dus

823
00:53:27,022 --> 00:53:30,362
zodra de omstandigheden er min of 
meer waren en ik mijn hele cast bij

824
00:53:30,362 --> 00:53:33,164
elkaar had, zei ik: 
"Mooi, we gaan ervoor." En zo is

825
00:53:33,164 --> 00:53:35,163
het begonnen. Het begon dus met...

826
00:53:35,163 --> 00:53:37,993
nou ja, net als een 
toneelgezelschap eigenlijk.

827
00:53:37,993 --> 00:53:41,927
Er moest een minigezelschap gevormd 
worden en dan al die repetities

828
00:53:41,927 --> 00:53:44,963
starten om goed voorbereid in de 
studio aan te komen,

829
00:53:44,963 --> 00:53:49,247
zo zat het. Dus iedereen had zijn 
tekst en ik liet ze gaandeweg

830
00:53:49,247 --> 00:53:53,306
repeteren. En het moeilijkste – ik 
had het er tussen de middag nog

831
00:53:53,306 --> 00:53:55,723
over met Olivier, 
die hier in de zaal zit – het

832
00:53:55,723 --> 00:53:59,190
moeilijkste is om iedereen op de 
lange termijn erbij te houden.

833
00:53:59,190 --> 00:54:00,913
Er waren er namelijk die zijn 
afgehaakt.

834
00:54:00,913 --> 00:54:02,686
Daarom heb ik de rol van Aziz op me 
genomen,

835
00:54:02,686 --> 00:54:04,308
want ik had iemand die Aziz zou 
spelen.

836
00:54:04,850 --> 00:54:08,681
Het is dus echt dat werk van 
coördineren,

837
00:54:08,681 --> 00:54:11,610
iedereen gemotiveerd houden.

838
00:54:11,930 --> 00:54:14,155
Ik heb ook gewerkt met een 
componist,

839
00:54:14,155 --> 00:54:17,978
voor de muziek. Er zit dus zowel 
rechtenvrije muziek in van een

840
00:54:17,978 --> 00:54:21,774
muzikant, Leonard Richter, 
een Duitser met wie ik contact had

841
00:54:21,774 --> 00:54:25,936
en die me toestemming gaf om zijn 
muziek te gebruiken zoals ik wilde:

842
00:54:25,936 --> 00:54:29,004
verknippen, niet per se in zijn 
geheel gebruiken.

843
00:54:29,170 --> 00:54:33,271
En dan een samenwerking met een 
componist die met de illustrator

844
00:54:33,271 --> 00:54:36,688
werkt, het werk met mijn zoon als 
grafisch ontwerper,

845
00:54:36,688 --> 00:54:40,407
die de grafische wereld en de 
animatie van de beelden heeft

846
00:54:40,407 --> 00:54:45,210
gemaakt. Dus ja, 
het is een enorme coördinatie van

847
00:54:45,210 --> 00:54:49,279
iedereen. En dan nadenken over de 
verschillende vormen en hoe je het

848
00:54:49,279 --> 00:54:51,170
daarna laat leven, 
dus dat wil zeggen...

849
00:54:51,170 --> 00:54:55,058
Hoe dan ook, bij elk werk van een 
podcaster ben jij degene,

850
00:54:55,058 --> 00:54:57,810
zijn wij degenen die het project 
dragen.

851
00:54:57,850 --> 00:54:59,633
Er is niemand anders, 
dus als we het niet elke dag

852
00:54:59,633 --> 00:55:01,907
dragen, als we er niet elke dag 
over praten met de mensen om ons

853
00:55:01,907 --> 00:55:04,226
heen, als we er niet elke dag aan 
denken, kan het eigenlijk niet

854
00:55:04,226 --> 00:55:08,185
blijven bestaan. We zijn op een 
bepaalde manier dus eigenlijk de

855
00:55:08,185 --> 00:55:10,848
eerste verkopers van onze 
projecten,

856
00:55:10,848 --> 00:55:14,176
de eerste woordvoerders, 
en dat is uitputtend.

857
00:55:14,420 --> 00:55:17,069
Maar als je werkt, 
als je het geluk hebt daarnaast

858
00:55:17,069 --> 00:55:18,619
ander werk te hebben, 
dan...

859
00:55:18,660 --> 00:55:22,380
Maar goed, het is elk weekend, 
het is ook al het geluidswerk,

860
00:55:22,380 --> 00:55:24,539
de soundscape en de geluidsregie.

861
00:55:24,660 --> 00:55:28,100
Alle geluiden zijn geluiden die ik 
zelf heb voorbereid.

862
00:55:28,100 --> 00:55:31,437
Het leek heel erg op wat jij 
beschreef over het technische werk,

863
00:55:31,437 --> 00:55:34,140
waarbij je iets voorstelde en dat 
over en weer ging.

864
00:55:34,180 --> 00:55:36,997
Wat ik dus deed, 
was al mijn personages,

865
00:55:36,997 --> 00:55:39,899
alle stemmen en alle geluiden 
opbouwen.

866
00:55:40,380 --> 00:55:43,153
Ik was er dus uren mee bezig, 
zelfs het kleinste geluid...

867
00:55:43,153 --> 00:55:46,215
Het moeilijkste voor mij was 
bijvoorbeeld om snurkgeluiden te

868
00:55:46,215 --> 00:55:50,482
vinden. Voor een barak, 
zodat we op de achtergrond gesnurk

869
00:55:50,482 --> 00:55:53,539
zouden horen. Ik heb snurkgeluiden 
gevonden,

870
00:55:53,539 --> 00:55:55,512
en de geluiden die ik niet kon 
vinden,

871
00:55:55,512 --> 00:55:58,922
maakte ik zelf. Voor de tunnel 
bijvoorbeeld zijn we met mijn zoon

872
00:55:58,922 --> 00:56:01,464
mijn kelder ingegaan, 
liet ik hem zo over de grond

873
00:56:01,464 --> 00:56:03,138
kruipen en heb ik dat opgenomen.

874
00:56:03,160 --> 00:56:05,930
Om die geluiden te krijgen...

875
00:56:05,930 --> 00:56:10,362
Ik wilde iets meeslepends, 
ik wilde echt dat het

876
00:56:10,362 --> 00:56:12,799
geluid het beeld creëert.

877
00:56:13,320 --> 00:56:15,476
Ik heb jullie een paar beelden 
gegeven,

878
00:56:15,476 --> 00:56:17,958
maar ik wilde jullie niet alle 
beelden geven.

879
00:56:18,320 --> 00:56:21,629
Kijk, voor mij moet het dat 
oproepen.

880
00:56:21,629 --> 00:56:24,298
Het moet ons daarin meenemen.

881
00:56:24,298 --> 00:56:27,714
Het voorbeeld van geluid als beeld 
is:

882
00:56:27,714 --> 00:56:30,812
je hoort de bel gaan en iemand 
zegt:

883
00:56:30,812 --> 00:56:35,080
"Kom naar boven, 
het is op de derde verdieping."

884
00:56:36,000 --> 00:56:38,945
Alleen daardoor al begrijp je dat 
de een buiten staat,

885
00:56:38,945 --> 00:56:41,301
de ander binnen is, 
op de derde verdieping,

886
00:56:41,301 --> 00:56:43,787
dus voilà: ik heb het beeld, 
ik heb een gebouw,

887
00:56:43,787 --> 00:56:45,160
en ze zijn met z'n tweeën.

888
00:56:45,200 --> 00:56:47,518
Zo heb je dus de twee personages, 
je hebt de situatie.

889
00:56:47,560 --> 00:56:50,596
Voor mij moet het geluid dus ook 
dat beeld

890
00:56:50,596 --> 00:56:52,560
overbrengen, die wereld.

891
00:56:52,600 --> 00:56:54,960
Hartelijk dank Abderrazak, 
het was geweldig!